MUTASYONA UĞRAYAN KÜRESEL PANDEMİCOVİD-19 SEBEBİYLE RİSKTEN KAÇIŞ HIZLANIYOR


Ahmet KIZILYAR

Ahmet KIZILYAR

Okunma 25 Aralık 2020, 10:56

Son alınan bilgilere göre İngiltere’de rastlanan covid-19 pandemi vakalarındaki dikkat çeken artış üzerine benzer durum diğer ülkelerde de ortaya çıkınca, bu defa pandemi  ile mücadele amaçlı yüklü bütçe ayıran ülkelerin tüm programları da alt üst oldu. Bu arada Türkiye’nin kredi iflas takası primi (CDS) değişim öncesi Mart ayı itibarıyla 570 li puanlardan şimdilerde 320 li puana kadar geriledi ise de pandeminin mutasyona uğraması sebebiyle iyileşme beklenti   lerinin hüsrana uğramasına yol açtı. Bu yöndeki öteden beri    süregelen belirsizliklerin mutasyon korkusuyla tetiklenmesi ile çok arası geçmeden riskten kaçışı bir anda hızlandırdı.       Bu arada da gittikçe artan covid-19 pandemi vakalarını biraz olsun hafifletmeye yönelik AB ülkelerinden başta Almanya olmak üzere uygulanmasına başlanan kapanma önlemlerinin    acilen ek destek önlemlerle iyileştirilmesi amaçlanmasıyla sınır kapılarının tamamen kapanmasına kadar işin boyutu daha da değişti. Bu arada da hafta başlarında döviz kuru dolarda görülen dalgalanmalar üzerine TCMB’ca sıkılaştır ma önlemlerinin alınması bekleniyor.

   *      *      *

Hal böyle iken, öteden beri devam eden iktisadi kırılganlık     lara ek olarak patlak veren covid-19 pandemikoronovirüspandemi vakalarındaki gelinen noktada bir taraftan tüketim ve sosyal harcamalarda ortaya çıkan artışlarla birlikte Asgari Ücret Tespit Komisyonu Toplantısının da araya girmesiyle siyasi otoritenin işi biraz daha zorlaştı.Ön hazırlık evresinde asgari ücretin belirlenmesine yönelik çalışma yapan TÜİK tarafından ağır iş kolu için 2.792,10 TL, ortaiş kolu için 2.507,70 TL, hafif iş kolu için 2.339,10 TL likasgari tutarlar        Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na bildirildi ise de;günümüz şartlarında artık geçerliliği kesin tartışma götüren asgari ücret yerine ortalama ücretin cari olmasıyla; asgari ücrete karşı tavır alan TÜRK-İŞ ve DİSK gibi işçi konfederasyon larının farklı uygulamaya karşı nasıl bir tavır alacakları da merak konusu. Mamafih Asgari Ücret Tespit Komisyonunun gerçekleştireceği son toplantıda ortalama ücret tespitinde tarafların memnun kalabileceği bir tutarın belirlenmesi arzu edilen bir durum. Öte yandan da yıl başından itibaren zamlı maaş beklentisi içinde olan memur ve emekliler için de toplu iş sözleşmesiyle belirlenen orana ek olarak Aralık TÜFE enflas yon oranının kesinleşmesiyle de maaş zamlarının ne kadar olacağı belirlenmiş olacak.

  *      *      *

Diğer taraftan TBMM’de kabul edilen 2021 Yılı Devlet Bütçe si içeriğine bakıldığında;muhalefet kesiminde yer alan siyasipartilerce en fazla eleştiriye uğrayan konu;2021 yılı için hedef lenen bütçe açığının 245 milyar lira olması yanı sıra, bütçede    ki bu açığın genel bütçe tutarının %18 ini oluşturması. Bunun   la beraber en dikkat çeken durum ise küresel pandemikorono  virüs covid-19 vakalarındaki olası artışlarla ilgili belirsizlikler için önlem olmak üzere ek bütçeden de bahsedilmiyor.Aslında    Türkiye dışındaki diğer AB ülkeleri nezdinde 2021 yılı bütçe lerinde ayrılan parasal miktarlar dikkate alındığında AB Mali ye Bakanları toplantısında 500 milyar avroluk fon oluşturulmasına karar verildi.Üç aşamalı fondan en çok şirketler yararlanacak. Kısa çalışmanın AB çapına yayılması için 100 milyar avro fon ayrıldığı ifade ediliyor.

    *      *      *

Sonuç olarak, küresel pandemikoronovirüscovid-19 vakaları  nın artması yanında mutasyona uğrayarak hem vakaların hız lanması hem de ölümcül etkisinin artması sebebiyle gittikçe artan belirsizliklerin uç noktalara kadar da ulaşması kaynaklı risklerin çoğalmasına bağlı olarak pandeminin denetiminin zorlaştığı ülkelerde çoğunlukla artan risklerden bir kaçış ikli  minin meydana gelmesiyle pandemi öncesi sorgulanamayan      tüm sistemlerin pandemi sonrasında artık sorgulanabilir düze ye gelmesi kaçınılmaz bir durum.Covid-19 Küresel pandeminin olası etkilerine bakıldığında küresel anlamdaki siyasi ve ekonomik tüm fay hatlarını tüm çıplaklığı ile ortaya çıkarabi    leçeği ihtimali gittikçe güçlendiğinden; küresel çaptaki varlığı  nı koruyan tüm yönetişim sistemlerinin tamamının evrimsel değişim içine girmesine de ortam hazırlamıştır. Özellikle ileri teknoloji alanında ve sanayisi gelişmiş ülkeler bazında insan ve doğa kavramları öne geçerek gelecekte bizden sonrakilere    nasıl bir dünya bırakabileceğimiz konusunun artık sorgulanma    sı zamanının geldiği yönünde karar kılan toplumsal konsensüs ler daha şimdiden oluşmaya başlamıştır bile. Covid-19 Pande    mi vakalarındaki gelinen noktada küreselde iş birliği mi yoksa   rekebet mi? sorularına kesin yanıt arandığı bir alemde;koro navirüs uluslararası yönetişimin zayıflığını, devlet eyleminin önceliğini, büyük güçlerin aralarındaki rekabetin sürekliliğini ve Soğuk Savaş sonrası uluslararası politikada ortaya çıkan genel tıkanıklığı daha fazla tahkim etmiştir.Özetle her geçen sürede artan risklerin hakim olduğu dünyada iki kutuplu ayrışma karşılıklı çıkar-menfaat çatışmaları ile eşleşirken;uluslararası anlaşmazlıklar ve gerginliklerde çözüm yerine maalesef artık günah keçisi aramak da adeta bir alışkanlık haline gelmiş bulunmaktadır.

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.