Türkiye’nin önemli narenciye üretim merkezlerinden Adana’da limon ve mandalina üreticileri, hasat döneminde bekledikleri fiyatları bulamadı. İhracatta yaşanan ulaşım sorunları ve artan nakliye giderleri nedeniyle ürünlerin bahçe fiyatları gerilerken, üreticiler alternatif ihracat yollarının açılmasını bekliyor.
Limonun kilogramı 5 liraya kadar düştü
Adana’da 11 Eylül’de kesimine, 21 Eylül’de ise ihracatına izin verilen limonda hasat devam ediyor. Sezonun ilk günlerinde kilogramı 8-12 liradan satılan limon, ilerleyen süreçte değer kaybederek 5 liraya kadar geriledi.
Depolarda önceki sezondan kalan ürünlerin bulunması ve Arjantin ile Güney Afrika gibi ülkelerden gelen limonların piyasaya girmesi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, limonun iç piyasadaki kilogram fiyatının 4-6 lira arasında değiştiğini belirterek özellikle küçük boy ürünlerin satılamadığını söyledi.
Doğan, 55 milimetrenin altındaki limonların alıcı bulamadığı için ağaçlarda kaldığını ifade etti.
3 bin dolarlık nakliye 10 bin dolara çıktı
Narenciye ihracatında yaşanan en önemli sorunlardan birinin nakliye maliyetleri olduğunu vurgulayan Doğan, Karadeniz üzerinden gemi taşımacılığının yapılamamasının sektörü olumsuz etkilediğini belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle deniz yoluyla sevkiyatta yaşanan sıkıntıların ihracatı zorlaştırdığını ifade eden Doğan, gemiyle yaklaşık 3 bin dolara taşınabilecek ürünler için kara yolunda 9-10 bin dolar ödeme yapılması gerektiğini söyledi.
Doğan, nakliye giderlerinin düşmesi durumunda üretici ve tüccarların daha fazla kazanç sağlayabileceğini, bunun da piyasadaki hareketliliği artırabileceğini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’a iletildi
Narenciye sektörünün yaşadığı sorunları çözmek amacıyla girişimlerde bulunduklarını belirten Mehmet Akın Doğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde görüştüklerini açıkladı.
Görüşmede ihracat için alternatif ulaşım güzergâhlarının değerlendirilmesini istediklerini söyleyen Doğan, Hatay’ın Erzin ve Dörtyol ilçelerinden demir yolu bağlantısıyla Gürcistan üzerinden sevkiyat yapılması seçeneğini gündeme getirdiklerini belirtti.
Doğan, konuyla ilgili çalışma yapılmasını talep ettiklerini ve gelecek yanıtı beklediklerini kaydetti.
Mandalina fiyatları da geriledi
Adana’da yalnızca limon değil, erkenci mandalina üreticileri de benzer sorunlarla karşı karşıya kaldı.
Kesim tarihi 29 Eylül, ihracat başlangıcı ise 6 Ekim olarak açıklanan mandalinada sezonun ilk günlerinde kilogram fiyatları 8-10 lira seviyesindeydi.
Ancak ihracattaki aksaklıklar ve yüksek nakliye maliyetleri nedeniyle mandalinanın bahçedeki kilogram fiyatı 5-7 liraya kadar geriledi.
Doğan, gemi taşımacılığıyla ihracatın daha ekonomik koşullarda gerçekleştirilebilmesi halinde hasadın önemli bölümünün tamamlanabileceğini ifade etti.
Ürünler ağaçta, tarım işçileri iş bekliyor
Narenciye piyasasındaki durgunluk yalnızca üreticileri değil, tarım işçilerini de etkiliyor.
Geçmiş yıllarda ekim ayına gelindiğinde ürünlerin önemli bir bölümünün tüccarlara satıldığını hatırlatan Doğan, bu sezon çok sayıda limon ve mandalinanın hâlâ bahçelerde beklediğini söyledi.
İhracat maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle tüccarların alım konusunda zorlandığını belirten Doğan, hasadın istenilen hızda ilerlemediğini vurguladı.
“Çiftçimiz kara kara düşünüyor”
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, üreticilerin yaşadığı sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:
“Şu anda kesilecek çok ürünümüz var ancak hasat istediğimiz şekilde devam etmiyor. Ürünü kesebilmek için karşı taraftan talep olması ve gönderimin ekonomik olması gerekiyor. Talep var ama ürün gönderildiğinde para kazandırmayınca ihracat yapılamıyor.”
Doğan, üreticilerin ekonomik sıkıntılar yaşadığını ve çok sayıda tarım işçisinin iş bulamadığını belirterek alternatif ihracat güzergâhlarının bir an önce hayata geçirilmesini istedi.
