Karabük'ün UNESCO Dünya Miras Listesi'nde bulunan Safranbolu ilçesinde, yarım asırlık demir ustası Mustafa Ümral (66), dört kuşaktır ailesinin sürdürdüğü mesleği yaşatmak için mücadele ediyor. Çırak bulmakta zorlanan Ümral'ın en büyük yardımcısı ise 15 yıldır aynı atölyede birlikte çalıştığı eşi Makbule Ümral (66) oldu. Bir zamanlar 22 demirci dükkânının bulunduğu tarihi Demirciler Arastası'nda bugün yalnızca 5 dükkânın kalması, geleneksel mesleğin geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
DÖRT KUŞAKTIR DEMİR DÖVÜYORLAR
İlkokuldan ayrıldıktan sonra babasının yanında çıraklığa başlayan Mustafa Ümral, henüz çocuk yaşlarda tanıştığı demircilikte 50 yılı geride bıraktı.
Babasının yanı sıra dedesi ve büyük dedesinin de aynı mesleği yaptığını belirten Ümral, aile geleneğini dördüncü kuşak olarak sürdürüyor.
İki oğlunun da yanında yetişerek demirciliği öğrendiğini ancak farklı yerlerde çalıştığını anlatan Ümral, geçmişte çok sayıda çırak yetiştirdiğini ve bu kişilerin büyük fabrikalarda usta olarak görev aldığını söyledi.
"BENİM ÇIRAĞIM HANIMIM VE MAKİNEM"
Mesleğin en büyük sorununun yetişecek yeni eleman bulunamaması olduğunu dile getiren Mustafa Ümral, işlerinin yoğun olmasına rağmen çırak bulamadıklarını belirtti.
Ümral, yaşadıkları sorunu şu sözlerle anlattı:
"Şu an çırak yok. Çırak kapıdan geçerken ‘Ne kadar para vereceksin?' diye soruyor. Benim çırağım hanımım ve makinem. Bizim işe yanaşan yok. Oysa çok güzel iş var, biz mal yetiştiremiyoruz."
Mesleğe gösterilen ilginin giderek azaldığına dikkat çeken deneyimli usta, eşiyle birlikte siparişleri yetiştirmeye çalıştıklarını ifade etti.
"SENİN YAPTIĞINI BEN YAPAMAZ MIYIM?" DEDİ, ÇEKİCİ ELİNE ALDI
Mustafa Ümral'ın eşi Makbule Ümral'ın demirciliğe başlama hikâyesi ise çırak sıkıntısıyla ortaya çıktı.
Yaklaşık 15 yıl önce atölyede çalışan çırağın haber vermeden başka bir işe girmesi üzerine eşine yardım etmeye karar veren Makbule Ümral, o günü şöyle anlattı:
"Çırak yüzünden başladım. Çırak bizim mahalledendi. Bir sabah dört kez kapısına gittim, işe girmiş ama bize söylememiş. ‘Senin yaptığını ben yapamaz mıyım?' dedim ve o gün başladım."
Eşinin yanında çalışmaya başladıktan sonra demir kesmeyi ve şekillendirmeyi öğrenen Makbule Ümral, balta ve kazma gibi aletlerin yapımında da görev alıyor.
Beş yıl boyunca eşiyle karşılıklı çekiç salladığını belirten Ümral, atölyeye makine alınmasıyla işlerinin bir nebze kolaylaştığını söyledi.
22 DÜKKÂNDAN SADECE 5'İ KALDI
Safranbolu'nun tarihi Demirciler Arastası'nda geçmişte 22 demirci dükkânı faaliyet gösterirken bugün bu sayı 5'e kadar geriledi.
Yıllardır aynı mesleği sürdüren Mustafa Ümral, demircilikte yalnızca ustalığın değil, dürüstlüğün de büyük önem taşıdığını vurguladı.
"Her işte dürüst olacaksın. Milleti kandırırsan bu iş yürümez. Demiri çelik diye satarsan olmaz. Biz doğruluktan bulduk" diyen Ümral, 50 yıllık esnaflık hayatında insanlarla iyi ilişkiler kurmaya özen gösterdiğini belirtti.
Eşiyle zaman zaman tartıştıklarını ancak kısa sürede barıştıklarını da gülümseyerek anlattı.
AİLELERE ÇIRAKLIK ÇAĞRISI
Geleneksel mesleklerin gelecek kuşaklara aktarılması için gençlerin zanaat öğrenmeye teşvik edilmesi gerektiğini belirten Makbule Ümral, ailelere çağrıda bulundu.
"Anne babalar çocuklarını mesleğe alıştırmak için biraz yardımcı olsun. Meslek demek para demek" sözleriyle çırak yetiştirmenin önemine dikkat çekti.
Safranbolu'nun tarihi arastasında demir dövmeye devam eden Ümral çifti, hem geçimlerini sağlamak hem de dört kuşaklık aile mesleğini yaşatmak için birlikte çalışmayı sürdürüyor.
