Karabük Üniversitesi (KBÜ), Anadolu'nun antik dönem bilim tarihine ışık tutacak önemli bir araştırmada yer alıyor. Üniversitenin Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Pompeiopolis Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, TÜBİTAK tarafından desteklenen projede araştırmacı olarak görev üstlendi. Çalışmayla Roma döneminden kalma mermer bir güneş saatinin çalışma sistemi modern teknolojiler kullanılarak araştırılacak.
1800 YILLIK GÜNEŞ SAATİ MERCEK ALTINDA
Araştırmanın merkezinde, Kastamonu'nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2021 yılında gerçekleştirilen kazılarda gün yüzüne çıkarılan mermer güneş saati bulunuyor.
Milattan sonra 2. yüzyıla tarihlenen ve hemicyclium olarak adlandırılan güneş saati, dönemin zaman ölçme yöntemleri hakkında önemli bilgiler barındırıyor.
TÜBİTAK destekli projede, tarihi eserin yalnızca arkeolojik özellikleri değil, matematiksel yapısı ve astronomik bilgilerle ilişkisi de incelenecek.
TÜBİTAK DESTEĞİYLE DİJİTAL ORTAMA TAŞINACAK
"Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti'nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi" başlıklı projenin yürütücülüğünü Kastamonu Üniversitesinden Doç. Dr. Ömer Fatih Tekin üstleniyor.
Karabük Üniversitesinden Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük'ün de araştırmacı olarak katkı sunduğu projede, antik güneş saati dijital belgeleme teknikleriyle ayrıntılı biçimde incelenecek.
GÜNEŞİN HAREKETİYLE ZAMAN NASIL ÖLÇÜLÜYORDU?
Çalışmada, antik dönem insanlarının güneşin konumundan yararlanarak zamanı nasıl belirlediği araştırılacak.
Güneş saatinin teknik özellikleri, matematiksel hesaplamaları ve dönemin astronomi bilgisiyle bağlantısı değerlendirilecek.
Arkeoloji, astronomi, matematik, coğrafya ve bilim tarihini bir araya getiren araştırma, antik çağdaki bilimsel yöntemlerin daha iyi anlaşılmasını amaçlıyor.
ÜÇ BOYUTLU MODELİ HAZIRLANACAK
Projenin dikkat çeken aşamalarından biri de tarihi güneş saatinin üç boyutlu modelinin oluşturulması olacak.
Fotogrametri ve bilgisayar destekli tasarım teknolojilerinden yararlanılarak eserin dijital modeli hazırlanacak.
Ardından gerçekleştirilecek ışık ve gölge simülasyonlarıyla güneş saatinin günün farklı zamanlarında ve mevsimlerde nasıl çalıştığı araştırılacak.
Böylece yaklaşık 1800 yıl önce kullanılan zaman ölçme sisteminin işleyişi, bilgisayar ortamında deneysel yöntemlerle değerlendirilebilecek.
ANTİK ANADOLU'NUN BİLİM TARİHİNE IŞIK TUTACAK
Araştırmayla Pompeiopolis Antik Kenti'nin yalnızca tarihi ve kültürel özelliklerinin değil, bilimsel bilgi üretimindeki yerinin de ortaya çıkarılması hedefleniyor.
Paphlagonia Bölgesi'nin bilim tarihi açısından inceleneceği proje, antik Anadolu'da astronomi ve matematik bilgisinin günlük yaşamda nasıl kullanıldığına ilişkin yeni değerlendirmelere zemin hazırlayacak.
Karabük Üniversitesinin katkı sunduğu araştırmanın, geçmişte kullanılan bilimsel yöntemlerin anlaşılmasına ve arkeolojik eserlerin dijital teknolojilerle değerlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
