Zonguldak'ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos beldesinde gerçekleştirilen kuş gözlemi, kentte bugüne kadar kayıtlara geçmeyen yeni bir türün keşfedilmesini sağladı. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sözen, 10 Ekim 2026 tarihinde Filyos Irmağı çevresinde görüntülediği kır baykuşuyla Zonguldak'ın kuş türü sayısını 320'ye çıkardı.
Filyos'ta sabah gözleminde büyük sürpriz
Üniversitede verdiği ornitoloji dersi kapsamında öğrencileriyle kuş gözlemi yapmayı planlayan Prof. Dr. Mustafa Sözen, sabahın erken saatlerinde Filyos'a gitti. Öğrencilerinden önce bölgeye ulaşarak ırmak kenarında gözlem yapan Sözen'in karşısına aniden bir baykuş çıktı.
Fotoğraf makinesiyle kuşu görüntülemeyi başaran Sözen, çektiği kareleri incelediğinde karşılaştığı türün kır baykuşu olduğunu fark etti.
Zonguldak'ta daha önce kayıt altına alınmayan türün tespit edilmesi, kentteki kuş gözlemcileri arasında da heyecan yarattı.
"Zonguldak'ta ilk kez karşılaştım"
Kır baykuşunu yaklaşık 5-6 yıl önce Amasya'da görüntülediğini belirten Prof. Dr. Mustafa Sözen, Zonguldak'taki karşılaşmanın kendisi için beklenmedik bir gelişme olduğunu söyledi.
Sözen, yaşadığı heyecanı şu sözlerle anlattı:
"Öğrencilerimizle Filyos'ta kuş gözlemi yapacaktık. Ben sabah çok erken saatte bölgeye gittim. Irmak kenarında gözlem yaparken bir baykuş önümden uçarak geçti. Fotoğraf makinem hazır olduğu için hemen görüntüsünü aldım. Fotoğrafı incelediğimde bunun kır baykuşu olduğunu gördüm. Daha önce Amasya'da fotoğraflamıştım ancak Zonguldak'ta hiç karşılaşmamıştım. Bu nedenle oldukça heyecanlandım."
Kuş gözlemcilerinden teyit geldi
Görüntülediği kuşun fotoğrafını kentteki diğer kuş gözlemcileriyle paylaşan Sözen, türün geçmiş yıllarda Zonguldak'ta kayıt altına alınıp alınmadığını araştırdı.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda kır baykuşuna ait daha önce herhangi bir kayda rastlanmadı.
Sözen, "Zonguldak kuşçuları adında bir WhatsApp grubumuz var. Arkadaşlarıma fotoğrafı göndererek bu türün daha önce kayıt altına alınıp alınmadığını sordum. Onlardan da teyit geldi. Böylece 10 Ekim 2026 itibarıyla Zonguldak'ın 320'nci kuş türünü belirlemiş olduk" ifadelerini kullandı.
2014 yılında 301 tür vardı, şimdi 320 oldu
Zonguldak'ın kuş çeşitliliği üzerine uzun yıllardır çalışmalar yürüten Prof. Dr. Mustafa Sözen, 1978 yılından sonraki gözlemlere yaklaşık 100 yeni tür eklediklerini belirtti.
Bu çalışmalar sonucunda belirlenen 301 kuş türünün, 2014 yılında yayımlanan "Zonguldak Kuşları" kitabında toplandığını hatırlattı.
Aradan geçen 12 yılda sürdürülen gözlemlerle kentte kayıt altına alınan kuş türü sayısı 320'ye ulaştı.
Sözen, üniversite bünyesinde oluşturulan Karakuş Zonguldak Kuş Gözlem Topluluğu ile öğrencilerin saha araştırmalarına katıldığını, özellikle Filyos ve Çaycuma çevresinde kuş gözlemciliğine yönelik ilginin arttığını anlattı.
Zonguldak göç yolunun sınırında bulunuyor
Kır baykuşunun dünya genelinde geniş bir yayılış alanına sahip olduğunu ancak Türkiye'de daha sınırlı bölgelerde görüldüğünü ifade eden Sözen, Zonguldak'ın türün göç güzergâhının sınırında kaldığına dikkat çekti.
Bu nedenle kır baykuşunun kentte nadiren görülebileceğini belirten Sözen, türün bugüne kadar kayıt altına alınamamış olmasını da seyrek geçiş yapmasına bağladı.
Yeni tür ulusal ve uluslararası kayıtlara giriyor
Filyos'ta görüntülenen kır baykuşunun fotoğrafı, Türkiye'deki kuş gözlem kayıtlarının paylaşıldığı Trakus platformuna yüklendi.
Prof. Dr. Mustafa Sözen, gözlemin uluslararası kuş kayıt sistemi eBird'e de ekleneceğini açıkladı.
Böylece Filyos'ta 10 Ekim'de fotoğraflanan kır baykuşu, Zonguldak'ın kuş çeşitliliği listesine eklenen 320'nci tür oldu.
