Zonguldak Belediyesi’nin 2025 yılı hesap ve işlemlerine ilişkin Sayıştay denetimi tamamlandı. Ekim 2026 tarihli 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda, mali tabloları etkileyen 2, diğer işlemleri ilgilendiren 30 olmak üzere toplam 32 bulguya yer verildi.
Raporda belediyenin kamu borçlarından personel giderlerine, ruhsat işlemlerinden ihale uygulamalarına, taşınmazların kullanımından otopark gelirlerine kadar çok sayıda konuda mevzuata aykırılıklar ve eksiklikler tespit edildi.
Denetimde, belediyenin kamu borçlarının 314 milyon 568 bin lira eksik gösterildiği, 970 muhasebe kaydında geriye dönük değişiklik yapıldığı ve 7 milyon 414 bin liralık alacağın zamanaşımına uğradığı belirtildi. Ayrıca personel giderlerinin yasal sınırı aşması, otopark gelirlerinin maaş ödemelerinde kullanılması ve ruhsatsız işyerleri de raporun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
314,5 MİLYON LİRALIK KAMU BORCU EKSİK KAYDEDİLDİ
Sayıştay raporundaki en dikkat çekici mali bulgulardan biri, belediyenin vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarına ilişkin oldu.
Denetimde belediyenin vadesi geçmiş vergi ve benzeri borçlarının 33 milyon 216 bin 355 lira, sosyal güvenlik prim borçlarının ise 298 milyon 379 bin 832 lira olduğu belirlendi.
Buna karşılık mali tablolarda söz konusu borçların olması gerekenden 314 milyon 568 bin 918 lira eksik gösterildiği tespit edildi.
Belediye yönetimi, farkın borç anaparalarına ait faizlerden kaynaklandığını savundu. Sayıştay ise yapılandırılmış borçlara ilişkin faizlerin de ilgili muhasebe hesaplarında gösterilmesi gerektiğini belirterek açıklamayı yeterli bulmadı.
BELEDİYENİN KAYITLARINDA 970 DEĞİŞİKLİK
Denetim raporunda muhasebe kayıtlarının güvenilirliğine ilişkin önemli bir tespit de yer aldı.
Sayıştay denetçileri, belediyenin 2025 yılı Birleştirilmiş Veriler Defteri'ndeki 970 yevmiye kaydında geriye dönük değişiklik yapıldığını belirledi.
Raporda, muhasebe hatalarının yeni kayıt oluşturularak düzeltilmesi gerekirken geçmiş tarihli kayıtların doğrudan değiştirildiği ifade edildi. Bazı kayıtların 2026 yılının ocak ayında değiştirildiği, bir kaydın ise silindiği örneklerle ortaya konuldu.
Sayıştay, bu uygulamanın muhasebe kayıtlarının güvenilirliğini ve yapılan değişikliklerin izlenebilirliğini olumsuz etkilediğini bildirdi. Belediye yönetimi ise bulguyu kabul ederek sonraki işlemlerde daha dikkatli davranılacağını açıkladı.
7,4 MİLYON LİRALIK BELEDİYE ALACAĞI ZAMANAŞIMINA UĞRADI
Belediyenin 1991-2020 yılları arasındaki vergi alacakları ve idari para cezalarına ilişkin incelemede toplam 7 milyon 414 bin 570 liralık kamu alacağının zamanaşımına uğradığı tespit edildi.
Raporda, bu duruma sebebiyet veren sorumlular hakkında rücu mekanizmasının işletilmediği belirtildi.
Belediye yönetimi bütün mükelleflerin takip edildiğini savunurken Sayıştay, yaklaşık 60 milyon satırlık elektronik verinin incelenmesi sonucunda söz konusu alacakların zamanaşımına uğradığının belirlendiğini bildirdi.
Denetçiler, sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında kasıt, kusur veya ihmal durumlarının değerlendirilmesini ve gerekli rücu işlemlerinin başlatılmasını istedi.
İKİ AVM'DE 142 İŞLETMENİN RUHSATI BULUNAMADI
Zonguldak Belediyesi sınırları içerisindeki iki alışveriş merkezinde faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimde de dikkat çeken sonuçlar ortaya çıktı.
Sayıştay, örneklem kapsamında incelenen 219 işletmeden 142'sinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterdiğini tespit etti.
Raporda ayrıca belediye tarafından kiraya verilen veya tahsis edilen 247 işyerinin 142'sinin ruhsatsız olduğu kaydedildi.
Belediye yönetimi, ruhsatsız olduğu belirlenen işletmelere idari para cezası uygulandığını bildirdi. Ancak Sayıştay, cezaların ardından da ruhsatsız faaliyetlerin devam ettiğini, takip denetimlerinin yeterli olmadığını ve gerekli yaptırımların uygulanmadığını belirtti.
10 BİN 432 BAĞIMSIZ BÖLÜMÜ İLGİLENDİREN EMLAK VERGİSİ HATASI
Emlak vergisi kayıtlarında yapılan incelemede, aynı binada bulunan bağımsız bölümlerin farklı inşaat sınıfları üzerinden vergilendirildiği tespit edildi.
Bu uygulamanın 10 bin 432 bağımsız bölümü etkilediği belirtildi. Ayrıca kalorifer, doğalgaz ve asansör tesisatları için uygulanması gereken vergi matrahı ilavelerinin bazı taşınmazlarda dikkate alınmadığı kaydedildi.
Mithatpaşa, Terakki ve Yayla mahallelerinde bulunan 49 taşınmazın arsa vergisi yerine arazi vergisi üzerinden vergilendirildiği de rapora girdi.
Sayıştay, ruhsatsız yapı olduğu gerekçesiyle idari para cezası uygulanan 98 yapı için emlak vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığını da tespit etti.
OTOPARK PARALARI PERSONEL MAAŞLARINDA KULLANILDI
Sayıştay denetiminde, belediyenin otopark yapımı amacıyla tahsil ettiği gelirleri farklı harcamalarda kullandığı belirlendi.
Otopark Yönetmeliği uyarınca bu gelirlerin bölge ve genel otoparkların yapılması ile bu amaçla gerçekleştirilecek arsa alımlarında kullanılması gerekiyor.
Ancak raporda, otopark hesabında biriken paraların personel maaşlarının ödenmesinde kullanıldığı tespitine yer verildi. Belediye yönetimi de ekonomik sıkıntılar nedeniyle bu gelirlerden maaş ödemesi yapıldığını kabul etti.
Sayıştay ayrıca belediye sınırları içerisinde bölge ve genel otopark bulunmadığını ve bu yönde çalışma yapılmadığını kaydetti.
İHALESİZ 10 YILLIK KİRALAMA SÖZLEŞMESİ
Belediyeye ait bir taşınmazın kira sözleşmesi sona erdikten sonra ihale yapılmaksızın aynı işletmeciye yeniden kiralandığı da raporda yer aldı.
Belediye encümeni kararıyla mevcut işletmeciyle 10 yıllık yeni kira sözleşmesi imzalandığı, taşınmazın sözleşmede belirtilen kullanım amacı dışında büfe ve oto galeri gibi faaliyetlerde kullanılmasına izin verildiği belirtildi.
Sayıştay, üç yıldan uzun süreli kiralamalarda karar yetkisinin belediye meclisine ait olduğunu vurgulayarak encümen kararıyla 10 yıllık sözleşme yapılmasını yetki aşımı olarak değerlendirdi.
GAR SAHASINDA VE SAHİLDEKİ 44 DÜKKÂNDA USULSÜZ KULLANIM
Raporda, belediyenin başka kamu kurumlarından kiraladığı taşınmazları üçüncü kişilere ecrimisil karşılığında kullandırdığı tespitine de yer verildi.
Buna göre TCDD Genel Müdürlüğünden kiralanan istasyon gar sahasındaki 36 dükkân ile Milli Emlak'tan kiralanan sahil kordon boyundaki 8 dükkân, ecrimisil yöntemiyle üçüncü kişilerin kullanımına bırakıldı.
Sayıştay, ecrimisil uygulamasının uzun süredir devam ettiğini ve taşınmazların tahliyesine yönelik hukuki süreçlerin başlatılmadığını belirterek toplam 44 dükkânın kullanımının ihale mevzuatına uygun hale getirilmesini istedi.
TİCARİ TAKSİ, MİNİBÜS VE SERVİS PLAKALARI DA RAPORDA
Zonguldak'ta faaliyet gösteren ticari taşıt plakaları da denetime konu oldu.
Rapora göre kentte 336 ticari taksi, 276 minibüs ve 138 servis plakası bulunuyor.
Sayıştay, plakaların süresiz tahsis edildiğini, ihale sürecinin işletilmediğini ve plaka devirlerine izin verildiğini tespit etti. Ayrıca plaka sahiplerine ilişkin listeler ile noter tescil kayıtları arasında uyumsuzluklar bulunduğu belirtildi.
Belediye yönetimi geçmiş yıllarda verilen plakaların kazanılmış hak niteliğinde olduğunu savunurken Sayıştay, ticari plaka kullanımının süresiz kazanılmış hak olarak kabul edilemeyeceğini ve tahsis işlemlerinin ihale mevzuatına uygun yürütülmesi gerektiğini bildirdi.
İHALELERDE PARÇALARA BÖLME VE PAZARLIK USULÜ ELEŞTİRİSİ
Denetimde belediyenin bazı mal, hizmet ve yapım işlerini ihale yapılmasını gerektiren parasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara ayırarak doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği belirlendi.
Tadilat, taş duvar yapımı, bakım ve onarım, araç ve iş makinesi kiralama ile kereste alımları bu kapsamda değerlendirildi.
Ayrıca 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleştirilen altı araç kiralama ihalesinde, Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesindeki koşullar oluşmadan pazarlık usulüne başvurulduğu tespit edildi.
Belediye yönetimi hizmetlerin aksamaması ve kentin coğrafi koşulları nedeniyle bu yöntemlerin tercih edildiğini savundu. Sayıştay ise söz konusu ihtiyaçların önceden planlanabilir olduğunu belirterek uygulamaları eleştirdi.
PERSONEL GİDERLERİ YASAL SINIRI 137,6 MİLYON LİRA AŞTI
Sayıştay raporunun en dikkat çekici başlıklarından biri de belediye ve belediye şirketlerinde çalışan personelin giderleri oldu.
2025 yılı için uygulanması gereken personel gideri üst sınırı 594 milyon 217 bin 83 lira olarak hesaplandı. Ancak belediyenin kendi personeli ile şirket personelini kapsayan toplam gideri 731 milyon 816 bin 583 liraya ulaştı.
Böylece personel giderleri yasal sınırı 137 milyon 599 bin 500 lira aştı.
Belediye yönetimi, personel gider oranı mevzuatta öngörülen seviyeye ininceye kadar yeni personel alımı yapılmayacağını açıkladı.
FAZLA MESAİ VE PERSONEL GÖREVLENDİRMELERİNDE AYKIRILIKLAR
Denetimde personelin fazla mesai kayıtları da incelendi. Bazı çalışanlara fiilen çalıştıkları sürenin üzerinde fazla mesai yazıldığı, elektronik giriş-çıkış kayıtlarıyla puantajlar arasında farklılıklar bulunduğu belirtildi.
Ayrıca denetlenen 797 işçiden 89'unun yıllık 270 saatlik fazla çalışma sınırını aştığı tespit edildi. Bu işçilerden ikisinin yıllık fazla mesai süresinin 1.300 saati geçtiği, 17 işçinin ise 500 ila 700 saat arasında fazla çalışma yaptığı kaydedildi.
Raporda belediye başkan yardımcılığı kadrosunun üç kişiyle sınırlı olmasına rağmen dört kişinin bu görevde bulunduğu, zabıta hizmetlerinde de kadro ve görevlendirme yönünden mevzuata aykırılıklar bulunduğu belirtildi.
BELEDİYENİN MALİ TABLOSUNDA 2 MİLYAR LİRAYI AŞAN YÜKÜMLÜLÜK
Sayıştay raporunda belediyenin 2025 yılı bilançosuna ilişkin rakamlar da yer aldı.
Belediyenin toplam varlıkları 8 milyar 16 milyon 676 bin 309 lira olarak kaydedilirken, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakların toplamı 2 milyar 7 milyon 553 bin 470 liraya ulaştı.
Kısa vadeli yükümlülükler 1 milyar 43 milyon 938 bin 178 lira, uzun vadeli yükümlülükler ise 963 milyon 615 bin 292 lira olarak açıklandı.
Bilançoda 848 milyon 578 bin 362 liralık bütçe emanetleri hesabı da dikkat çekti. Belediyenin dönen varlıkları 285 milyon 852 bin 195 lira seviyesinde kalırken kısa vadeli yükümlülüklerin dönen varlıkları yaklaşık 758 milyon lira aştığı görüldü.
HAKEDİŞ ÖDEMELERİ GECİKTİ, EK MALİYET OLUŞTU
Belediyenin ihale ve doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdiği işlere ilişkin hakediş ödemelerini zamanında yapmadığı da tespit edildi.
Geciken ödemeler nedeniyle yükleniciler tarafından ilamsız icra takipleri başlatıldığı, bunun sonucunda belediyeye faiz, vekâlet ücreti ve icra masrafları gibi ek mali yükümlülükler doğduğu belirtildi.
Belediye yönetimi, gecikmelerin nakit yetersizliğinden kaynaklandığını bildirdi. Raporda ayrıca 2025 yılı sonu itibarıyla 1 milyon 174 bin 485 liralık vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğu kaydedildi.
SEBZE HALİNDE 15 İŞYERİNİN SİSTEM KAYDI YOK
Zonguldak Belediyesi Toptancı Hali'nde yapılan incelemede, toplam 35 işyerinden yalnızca 20'sinin Hal Kayıt Sistemi'nde kayıtlı olduğu belirlendi.
Sayıştay, kayıtlı olmayan işyerlerinden hal rüsumunun tahsil edilemediğini bildirdi. Sebze ve meyve taşıyan araçların giriş çıkışlarında düzenli tartım yapılmadığı ve denetim noktalarının yetersiz olduğu da rapora yansıdı.
Ayrıca pazar yeri gelirlerinin belediye dışında üçüncü bir kişi tarafından toplandığı ve bazı trafo alanlarının özel elektrik dağıtım şirketinin kullanımına 1 kuruş bedelle bırakıldığı tespitleri de raporda yer aldı.
SAYIŞTAY RAPORUNDA 32 BULGU
Sayıştay Başkanlığının Zonguldak Belediyesi hakkında hazırladığı 2025 yılı Düzenlilik Denetim Raporu'nda toplam 32 bulguya yer verildi. Mali tabloları etkileyen iki temel bulgu dışında, belediyenin mali ve idari işlemlerine ilişkin 30 ayrı tespit sıralandı.
Raporda belediye yönetiminin bazı bulguları kabul ederek düzeltici tedbirler alacağını bildirdiği, bazı konularda ise kendi gerekçelerini ve savunmalarını sunduğu görüldü.
Sayıştay denetimi, Zonguldak Belediyesi'nin mali kayıtları, personel uygulamaları, ihale süreçleri ve taşınmaz yönetimi başta olmak üzere birçok alanda dikkat çekici eksiklikleri ortaya koydu
