Nevşehir'in Göreme beldesinde 3 kişinin hayatını kaybettiği peribacası çökmesinin ardından Maden Teknolojisi ve Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli'nin aylar önce bölgede çektiği video dikkat çekti. Göreme Açık Hava Müzesi çevresindeki kaya oluşumlarında tehlikeye işaret eden İçelli, iki ay önce yaptığı incelemede çökme riski taşıyan alanlar bulunduğunu belirtti. Bölgede yıkılan peribacasına benzer durumda başka yapıların da olduğunu söyleyen İçelli, kapsamlı inceleme ve güçlendirme çalışmalarının önemini vurguladı.
FACİADAN 2 AY ÖNCE TEHLİKEYE DİKKAT ÇEKMİŞ
Kapadokya'da yaşanan peribacası çökmesinin ardından, Yer Bilimleri Uzmanı Serkan İçelli'nin daha önce yaptığı incelemeler yeniden gündeme geldi.
Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki çökme bölgesi yakınlarında yaklaşık iki ay önce video çektiğini belirten İçelli, o dönemde kaya yapılarının oluşturabileceği tehlikeye dikkat çektiğini söyledi.
İçelli, daha önce yaptığı uyarıyı hatırlatarak, "2 ay önce orada bir video çekmiştim, 'burası kafamıza düşebilir' diye. Bugün göçen yer gibi birçok yerin olduğunu tespit ettik" ifadelerini kullandı.
"GÖÇEN YER GİBİ BİRÇOK YER VAR"
Kapadokya'daki kaya oluşumlarının zaman içerisinde doğal etkenler nedeniyle aşındığını anlatan İçelli, bölgedeki riskli noktaların tek tek belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Özellikle insan eliyle oyularak yaşam alanına dönüştürülen kaya yapılarının, doğal süreçlerle birlikte daha fazla deformasyona uğrayabildiğini belirtti.
İçelli, benzer durumdaki oluşumların incelenmesi ve gerekli görülen alanlarda güçlendirme ile restorasyon çalışmalarının gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.
YAĞIŞ, DONMA VE ÇÖZÜLME KAYA YAPISINI ETKİLİYOR
Kapadokya'nın milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerin sonucunda ortaya çıktığını belirten İçelli, bölgedeki oluşumların volkanik faaliyetler ve farklılaşmış erozyonla şekillendiğini anlattı.
Yaklaşık 9-10 milyon yıllık geçmişe sahip olduğu değerlendirilen kaya yapılarının iklim değişimleri, yüzey suları ve donma-çözülme süreçlerinden etkilendiğine dikkat çekti.
İçelli'nin açıklamasına göre, kaya yapısındaki malzemenin suya doyması ağırlığın ve gözenek basıncının artmasına neden olabiliyor.
Bu durumun özellikle daha önce oyulmuş ve bütünlüğü bozulmuş alanlarda deformasyonu artırabileceğini belirten İçelli, Göreme'deki çökmenin de bu süreçlerle ilişkili olduğunu değerlendirdi.
"BÖLGE DAHA ÖNCE DE ÇÖKMELER NEDENİYLE BOŞALTILDI"
Göreme'deki kaya yapıların geçmişte yerleşim amacıyla kullanıldığını hatırlatan İçelli, bölgenin 1950'li yılların ortalarına kadar insanların yaşadığı bir yer olduğunu söyledi.
Ancak zamanla meydana gelen kaya düşmeleri ve çökmeler nedeniyle yerleşim alanlarının boşaltıldığını ifade etti.
İçelli, daha sonra bölgenin açık hava müzesi olarak ziyaretçilere sunulduğunu belirtti.
"TEHLİKE VARSA BEN GELİYORUM DİYOR"
Bölgedeki doğal ve tarihî yapıların korunması için farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışması gerektiğini vurgulayan Serkan İçelli, restorasyonun çevrenin doğal özelliklerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Risk taşıyan oluşumların önceden tespit edilerek gerekli önlemlerin alınabileceğini dile getiren İçelli, şu ifadeleri kullandı:
"Çok disiplinli bir çalışmayla oradaki yapı turizme tekrardan kazandırılabilir. Bir tehlike varsa bize diyor ki; 'ben geliyorum.' Yeter ki onun dilinden anlayın."
Göreme'deki can kayıplarının ardından İçelli'nin daha önce dile getirdiği uyarılar, Kapadokya'daki kaya oluşumlarının güvenliğinin değerlendirilmesi gerektiğini yeniden gündeme taşıdı.
