Karabük Üniversitesi (KBÜ), tarımsal atıkların yeniden değerlendirilmesine yönelik önemli bir bilimsel araştırmada yer alıyor. KBÜ akademisyeni Doç. Dr. İrem Okman Koçoğlu'nun araştırmacı olarak görev aldığı TÜBİTAK 1001 destekli projeyle, pirinç üretimi sonrasında ortaya çıkan çeltik kavuzundan alternatif gübreler geliştirilmesi amaçlanıyor. Elde edilecek gübrelerin buğdayın büyümesi ve verimi üzerindeki etkileri ise iki yıl sürecek tarla denemeleriyle araştırılacak.
TARIMSAL ATIK GÜBREYE DÖNÜŞTÜRÜLECEK
Karabük Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İrem Okman Koçoğlu, tarımsal üretimde verimliliğin artırılması ve atıkların ekonomiye kazandırılması amacıyla hazırlanan bilimsel projede görev alıyor.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Hanife Akça'nın yürütücülüğünü üstlendiği proje, TÜBİTAK 1001 programı kapsamında destekleniyor.
"Biyojenik Silisyum ile Zenginleştirilmiş Alternatif Taban ve Üst Gübrelerin Geliştirilmesi ve Bu Gübrelerin Buğday Bitkisi Gelişimi ile Verimi Üzerine Etkisi" başlıklı çalışmada, çeltik kavuzunun bitki beslemede kullanılabilecek değerli bir ham maddeye dönüştürülmesi hedefleniyor.
ÇELTİK KAVUZUNDAKİ SİLİSYUM DEĞERLENDİRİLECEK
Pirinç üretimi sırasında ortaya çıkan çeltik kavuzu, depolanması ve bertaraf edilmesi nedeniyle çevresel sorunlara yol açabilen tarımsal atıklar arasında bulunuyor.
Yüksek oranda silisyum içeren bu atık, araştırmada alternatif gübre üretiminin temel ham maddesi olarak kullanılacak.
Bilim insanları, çeltik kavuzundaki silisyumu yüksek sıcaklıkta yakma işlemine başvurmadan, kimyasal yöntemlerle bitkilerin yararlanabileceği bir forma dönüştürmeyi amaçlıyor.
Böylece tarımsal bir atığın yeniden değerlendirilmesi ve bitki besleme alanında kullanılabilecek yeni ürünlerin geliştirilmesi hedefleniyor.
İKİ FARKLI GÜBRE ÜZERİNDE ÇALIŞILACAK
TÜBİTAK destekli projede iki ayrı gübreleme materyali geliştirilmesi planlanıyor.
İlk aşamada çeltik kavuzundan elde edilen biyojenik silisyum, fosfor ve azot içeren bileşenlerle birleştirilerek alternatif taban gübresi hazırlanacak.
İkinci aşamada ise üre gübresinin silisyum esaslı gözenekli bir materyalle kaplanması yoluyla yavaş salımlı üst gübre geliştirilmesi hedefleniyor.
Araştırmacılar, bu yöntemlerin bitkilerin besin elementlerinden yararlanma düzeyini artırıp artırmadığını ve özellikle kuru tarım koşullarında azot kayıplarını azaltma potansiyelini inceleyecek.
BUĞDAY TARLALARINDA İKİ YIL DENENECEK
Proje kapsamında geliştirilecek gübrelerin tarımsal üretime etkileri, iki yıl boyunca gerçekleştirilecek tarla denemeleriyle değerlendirilecek.
Denemelerde buğday bitkisinin gelişimi, tane verimi ve besin elementlerinden yararlanma durumu araştırılacak.
Ayrıca gübrelerin toprak özellikleri üzerindeki etkileri ve ekonomik açıdan uygulanabilir olup olmadıkları da incelenecek.
Bu çalışmaların sonucunda alternatif gübrelerin tarımsal üretimde kullanılabilirliğine ilişkin bilimsel veriler elde edilmesi amaçlanıyor.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİNDEN BİLİMSEL KATKI
Projede araştırmacı olarak yer alan Doç. Dr. İrem Okman Koçoğlu, geliştirilecek gübrelerin üretimi ve karakterizasyonu çalışmalarına katkı sağlayacak.
Bu kapsamda gübre materyallerinin yapısal ve diğer özellikleri incelenerek bitki beslemede kullanılabilirlikleri araştırılacak.
Çalışmanın, tarımsal atıkların değerlendirilmesi, gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve doğal kaynakların daha verimli kullanılması konusunda yeni bilimsel sonuçlar ortaya koyması bekleniyor.
Araştırmadan elde edilecek bulguların, çevresel etkileri azaltmayı hedefleyen sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sağlaması amaçlanıyor.
