onguldak’ın Gelik beldesinde meydana gelen maden kazasının ardından CHP Zonguldak İl Başkanı Olcay Can’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. Hayatını kaybeden madenciler için başsağlığı mesajı yayımlayan Can, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) bünyesindeki ana aspiratörlerin yenilenmesine yönelik ihale süreçlerini gündeme taşıdı. Toplam 3 milyon 880 bin dolarlık iki ihale hakkında kamuoyuna yansıyan iddiaların açıklığa kavuşturulmasını isteyen Can, TTK yönetimine ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına 6 kritik soru yöneltti.
“BUGÜN GELİK’TE YİNE OCAĞA ATEŞ DÜŞTÜ”
Gelik’te yaşanan maden kazasının Zonguldak’ı yasa boğduğunu belirten CHP İl Başkanı Olcay Can, açıklamasına hayatını kaybeden işçileri anarak başladı.
Can, “Zonguldak yine acı bir haberle sarsıldı. Gelik’te meydana gelen maden kazasında hayatını kaybeden işçilerimize Allah’tan rahmet, ailelerine ve tüm Zonguldak’a başsağlığı, yaralı işçilerimize acil şifalar diliyorum” ifadelerini kullandı.
Zonguldak’ın madencilik geçmişinde yaşanan faciaların unutulmaması gerektiğini vurgulayan Can, geçmişteki kazalardan gerekli derslerin çıkarılıp çıkarılmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi.
KOZLU VE AMASRA FACİALARINI HATIRLATTI
Açıklamasında 7 Ocak 2013 tarihinde TTK Kozlu Müessesesi’nde meydana gelen ve 8 madencinin hayatını kaybettiği faciayı hatırlatan Can, dönemin Kozlu Müessese Müdürü Kazım Eroğlu’nun taksirle ölüme neden olma suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldığını, cezanın para cezasına çevrildiğini belirtti.
Can, Eroğlu’nun daha sonra 2017 yılında TTK Genel Müdür Vekilliğine, 2018 yılında ise asaleten Genel Müdürlüğe atandığını ifade etti.
14 Ekim 2022 tarihinde 42 madencinin yaşamını yitirdiği Amasra faciasına da değinen Can, bu olayın ardından havalandırma sistemleri ve güvenlik yatırımlarının yeniden tartışmaya açıldığını söyledi.
Can, “Peki, yıllardır yapılan uyarılardan ne kadar ders çıkarıldı?” diye sordu.
3 MİLYON 880 BİN DOLARLIK İHALE İDDİASI
TTK’nın ana aspiratörlerinin yenilenmesi ihtiyacının 2018 yılından itibaren gündemde olduğunu savunan Can, ihale süreçlerinin uzadığına ve önceki girişimlerin sonuçlandırılamadığına ilişkin bilgilerin kamuoyuna yansıdığını belirtti.
Karadon ve Üzülmez müesseseleri için gerçekleştirilen iki aspiratör ihalesinin toplam sözleşme bedelinin 3 milyon 880 bin dolar olduğuna dikkat çeken Can, ekipmanların 2025 yılı sonunda teslim edilmesinin öngörüldüğünü ifade etti.
Ancak teslimatların gerçekleşmediği ve yüklenici firmaya önemli tutarlarda ödeme yapıldığı yönünde iddialar bulunduğunu belirten Can, bunların TTK tarafından resmi belgelerle açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.
TTK YÖNETİMİNE VE BAKANLIĞA 6 KRİTİK SORU
CHP Zonguldak İl Başkanı Olcay Can, TTK yönetimi ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından şu altı konuda açıklama istedi:
- Teslimat: Aspiratörler neden teslim edilmedi? Sözleşmedeki süre aşıldıysa hangi işlemler yapıldı?
- Ödemeler: Yüklenici firmaya bugüne kadar ne kadar ödeme yapıldı? Ödemeler hangi sözleşme hükümlerine göre gerçekleştirildi?
- Teminatlar: Sözleşmede hangi teminatlar öngörüldü ve bunlar alındı mı?
- Yaptırımlar: Teslimat gecikmesine ilişkin sözleşmede belirlenen yaptırımlar uygulandı mı?
- İhale süreci: İhale hangi yöntemle yapıldı? Teknik şartname nasıl hazırlandı, teklifler hangi kriterlerle değerlendirildi?
- Kuruma etkisi: Aspiratörlerin teslim edilememesinin TTK’nın üretimi ve maliyetleri üzerindeki etkileri neler oldu?
Can, bu soruların sözleşmeler, ödeme kayıtları ve teknik belgeler üzerinden yanıtlanması gerektiğini belirtti.
“TTK YÖNETİMİ SESSİZ KALMAMALIDIR”
İhale sözleşmelerinin, teknik şartnamelerin, ödeme takvimlerinin, teminat belgelerinin ve varsa süre uzatımı kararlarının kamuoyuyla paylaşılmasını isteyen Can, süreçte mevzuata aykırılık bulunup bulunmadığının yetkili merciler tarafından incelenmesi çağrısında bulundu.
Bakanlığın da kurumun açıklama yapmasının önünde engel bulunduğu yönündeki iddiaya açıklık getirmesi gerektiğini ifade eden Can, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Çünkü mesele yalnızca milyonlarca dolarlık bir satın alma değildir. Mesele, madencinin can güvenliği, kamu kaynaklarının korunması ve yıllardır aynı kurumda yaşanan sorunlardan ders çıkarılıp çıkarılmadığıdır.”
“MADENCİNİN HAYATI SÖZ KONUSUYSA HİÇBİR SORU ERTELENEMEZ”
Olcay Can, aspiratörlerin tedarik süreciyle maden faciaları arasında doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurulabilmesi için teknik ve hukuki kanıtların bulunması gerektiğinin de altını çizdi.
Bu nedenle ihale sürecine ilişkin iddiaların araştırılmasının önem taşıdığını ifade eden Can, şeffaflık ve hesap verebilirlik çağrısını yineledi.
Can, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bizim talebimiz açık: Şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluların hukuk çerçevesinde belirlenmesi. TTK yönetimi ve Bakanlık, kamuoyunun sorularına açık ve belgeli yanıt vermelidir. Madencinin hayatı söz konusuysa hiçbir soru ertelenemez, hiçbir belge gizli kalmamalıdır.”
