TÜRKİYE EKONOMİSİNDE KUR DALGALANMASI VE ENFLASYONA ETKİSİ


Ahmet KIZILYAR

Ahmet KIZILYAR

Okunma 20 Mayıs 2020, 11:04

Üst üste gelen iktisadi kırılganlık ve koronovirüs kovid-19 vakalarındaki gelinen noktada bir de üzerine döviz kuru dolardaki oynaklıklar nedeniyle Plat Yönetim Kurulu Başkanı M. İmer Özer: Kurun yükselmesi doğal olarak ithalata dayalı alanlarda maliyet artışlarına sebep olacak. Ancak bu artışlar fiyat odaklı bir sektör olduğumuz için mümkün olan en düşük seviyede raflara yansıyacağı öngörüsünde bulunuyor. Çok tabii olarak bu arada da koronavirüsle birlikte yurttaşın market alışverişlerinde sepet ağırlıkları bir anda arttı. En çok ihtiyaç duyulan raf ömrü uzun olan gıda ve temizlik ile kağıt ürünlerinin fiyatları kısa sürede artarken yurttaş ise marketlerde daha ucuz kalem faslındaki diğer ürünlere yöneldi. Zincir marketlerde A markalı bir ürünün fiyatı 100 TL iken, ucuz diye tabir edilen market markalı (özel markalı) ürünün ortalama fiyatı 66.2 TL olunca yurttaş alışverişi ucuza getirmenin çabasına girdi. Özel Markalı Ürünler Sanayicileri ve Tedarikçileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı M.Özer, tüketicinin alışveriş yaptığı ürünlerin de aldığı ürünlerin de fiyatlarını ciddi şekilde kıyasladığını söyledi. İmer, özel markalı ürünlerin bu dönemde satış rakamlarının ciddi şekilde artığını özellikle süt, yoğurt, sıvı yağlar, kağıt ve temizlik ürünlerine yoğun talep olduğunu ifade ederken,kurun yükselmesinin doğal olarak ithalata dayalı alanlarda maliyet artışlarına sebep olacağını vurgulayan M. İmer Özer, koronavirüsün alışveriş alışkanlıklarına etkilerini ve özel markalı ürünler pazarı hakkında konuştuğu izlendi.

                               *       *        *

Kovid-19 vakaları ile birlikte piyasalardaki ürün hareketliliğini kıyaslayan İmer, Koranavirüs ile birlikte yaşanan değişimi dönemsel olarak değerlendirmek daha doğru olacak. İlk günlerde tüketiciler raf ömrü uzun olan makarna, bakliyat, un gibi temel gıda maddelerine ve dezenfekte özelliği yüksek temizlik ürünlerine çok ilgi göstermişti ve bu ürünler ciddi miktarda stoklanmıştı. Tüketici rafta aradığı ürünleri bulmaya devam ettiğini fark ettiğinde stok yapmaktan vazgeçti. Devam eden süreçte ise atıştırmalıklar ve kişisel bakım ürünleri yükselişe geçti. Bu arada da belirtmek gerekirse fırsatçı kesim bu defa umduğunu bulamadı.Ancak tüketici her şeye rağmen ihtiyatlı davranmayı seçince stokçuların bu çabasına karşın önlem olarak sepetlerini biraz daha doldurmayı tercih ettiler. Mamafih bu tür talep şekli de marketlerdeki sürümü fazla olan ürünlerin fiyatlarını yukarı yönlü artması yönünde etkiledi. Talebi yükselen  ürün fiyatlarındaki artışın diğer nedeni de evlerinde kapalı kalan halkın tüketimi diğer normal dönemlere göre arttırdıklarından halka açık olan market perakende zincirlerinin açıkladığı ilk çeyrek rakamlarında da cirolarda ciddi artışlar olduğunu da gözlemleyebiliyoruz

                                  *       *        *

Sonuç olarak, geçtiğimiz bir önceki Nisan ayı ile içinde bulunduğumuz Mayıs ayında da aynı durum yaşanmaya devam ettiği için ikinci çeyrek rakamları da bir önceki yılın aynı dönemine göre oldukça yüksek olması büyük olasılık. Market alışverişlerindeki söz konusu bu ciddi talep artışı ciroların da yükselmesine neden oldu. Kısa süreliğine de olsa yerel Pazar yerlerindeki geçici süreli kovid-19 kaynaklı önlem amaçlı kapatmanın sonucu olarak da talebi yükselen ürün fiyatlarını da olumsuz etkilediğini de bu arada belirtmek lazım.Bu kapsamda Özel Markalı Ürünler Sanayicileri ve Tedarikçileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı M.Özer,”Koronavirüs bittikten sonra alışveriş alışkanlıklarında nasıl bir değişiklik bekliyorsunuz? Sorusuna verdiği yanıt ise aynen şöyle;” Tüketicilerinin hijyene her zamankinden daha fazla önem vereceğini düşünüyoruz. Dezenfekte özelliği yüksek ürünler normal dönemlere göre daha fazla ilgi görecektir. Tüketicinin topluca tüketim yaptığı kafe ve restaurantlardan ziyade evde daha fazla tüketim yapmaya yönelecektir. Bunların yanı sıra online satışların, salgın öncesindeki beklentilerin çok daha üstünde artmasını bekliyoruz.” Değerlendirmesi geliyor. Özetle belirtmek gerekirse parakende ürün ağırlıkları değişse de Mayıs/2020 Ayı enflasyonunun Nisan ayına göre mukayesede kurdaki iniş ve çıkışlarla özellikle gıda fiyatlarını yükseliş yönünde etkileyeceği görülüyor.

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.