Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, ilçe genelindeki hayvancılık faaliyetlerinin sekteye uğramaması adına sağlık taraması ve aşılama faaliyetlerini yoğunlaştırdı. Hafta sonu da dahil olmak üzere mesai mefhumu gözetmeksizin sahada olan veteriner hekim ve teknik personel, ilçenin en uç noktalarındaki yerleşim yerlerine kadar ulaşarak büyükbaş ve küçükbaş hayvanları şarbona karşı aşılıyor.
Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan öncülüğünde yürütülen koordineli çalışmalarda, hastalık risklerinin önüne geçilmesi ve hayvansal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması hedefleniyor. Çalışmaları yerinde inceleyen ve aşılama faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan, üreticilerin her zaman yanında olduklarını vurgulayarak şunları kaydetti:
"İlçemiz genelinde hayvancılık, hem bölge ekonomimiz hem de vatandaşlarımızın geçim kaynakları açısından hayati bir öneme sahiptir. Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü olarak en temel gayemiz, yetiştiricilerimizin hiçbir şekilde mağdur olmaması, emeklerinin zayi edilmemesi ve hayvan sağlığının en üst düzeyde korunmasıdır. Bu doğrultuda başlattığımız sağlık taramaları kapsamında, ekiplerimizle birlikte hafta sonu mesaisi de dahil olmak üzere gece gündüz demeden, coğrafi şart gözetmeksizin Yüksekova'nın her noktasına ulaşıyoruz. Şarbon aşılama çalışmalarımızla salgınların önüne geçerken, üreticilerimizin de geleceğe güvenle bakmasını sağlıyoruz. Sahada özveriyle çalışan tüm ekip arkadaşlarıma teşekkür ediyor; üreticilerimize bereketli ve sağlıklı bir sezon diliyorum. Devletimizin tüm imkanlarıyla yetiştiricimizin yanında olmaya devam edeceğiz."
Ekiplerin ilçe genelindeki tüm mahalle ve köy statüsündeki yerleşim yerlerinde tarama ve aşılama programını eksiksiz tamamlamak için çalışmalarını sürdüreceği bildirildi.

Operasyonu yapan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Hasan Bektaş, "Yumuşak eti yemeye kalkışmış. Dişleri takma, o an yokmuş, boğazında takılma hissedince 1 gece beklemiş. Kemiği çıkardık, 4'e 3 santimdi. Daha uzun süre kalırsa yemek borusunu delip mediastinit yapar. Çok tehlikeli, kısa sürede hastayı ölüme götürür. Şanslı, kemiğin kenarları bıçak gibi keskin değil, delmemişti" dedi.
İstanbul'da yaşayan 63 yaşındaki M. S., iddiaya göre 21 Haziran günü, takma dişleri ağzında olmadığı sırada et yerken fark etmeden kemiği de yuttu. Bir süre sonra yutma güçlüğü hissedince ailesiyle Medicana Zincirlikuyu Hastanesi'ne gitti. Tıbbi görüntülemeler ve işlemlerde adamın kemik yuttuğu ve operasyon gerekliliği ortaya çıkınca aileye bilgi verildi. Sonrasında Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Hasan Bektaş ve ekibi hastayı ameliyata aldı.
Çıkartılan kemik herkesi şok etti
23 Haziran günü gerçekleştirilen operasyonla çıkarılan kemik ise herkesi şok etti. Kemiğin uzunluğu 4, eni ise yaklaşık 3 santim olarak ölçüldü. 63 yaşındaki adam rahat bir nefes alırken tedbiren bir süre takip edilmesinin ardından taburcu edildi. Prof. Dr. Bektaş, hastasının yaşadığı süreç ve operasyona ilişkin bilgi verdi, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.

"O anlık dişler yokmuş, 1 gece beklemiş"
Zaman zaman bu tarz vakalarla karşılaştıklarını aktaran Prof. Dr. Hasan Bektaş, "63 yaşında erkek hasta, bir gün önce kemikleri ayıklanmış, yumuşak eti yemeye kalkışmış. Hastanın dişleri takma, o anlık dişler yokmuş, boğazında takılma hissedince 1 gece beklemiş. Ertesi gün polikliniğimize gelmiş. Hastaya endoskopi yapılmış. Yemek borusunun üst darlığından ileri geçilememiş, o bölgede yan duran bir kemik parçası. Bu işlemi, gastroenterolog İsa Sevindir arkadaşım yapıyordu, beni de çağırdı, baktım. Kemiği tutup çekmeye çalıştık, gelmedi. İtmeye çalıştık, kemik geçmedi, hastanın ailesiyle konuştuk. Hastayı ertesi gün ameliyat etmeye karar verdik. Hastayı uyuttuk, sonrasında yine endoskopla baktık, bu arada kemik kaymış olabilir diye ama baktık; aynı yerde" dedi.
"Kemik 4'e 3 santimdi, ilginçtir hanımı kemiği istiyordu"
Operasyona ilişkin konuşan Bektaş, "Kemiği çıkardık ve ilginçtir hanımı kemiği istiyordu. 4'e 3 santimdi. 4'üncü gün hastayı şifayla taburcu ettik. Yemek borusunun 3 tane darlığı var; üst, orta ve alt darlık. Üst darlık; en dar olan yer, kemik bu üst darlığa takılmıştı. Nefes borusuyla bir ilgisi yoktu ama yemek borusunun üst kısmında tiroid bezinin komşuluğunda ve oraya takılıp kalmıştı" şeklinde konuştu.
"Şanslı, kemiğin kenarları bıçak gibi keskin değil ve delmemiş"
Kemiğin uzun süre kalmasının tehlikeli durumlar oluşturabileceğine dikkat çeken Bektaş, "Daha uzun süre kalırsa kemik yemek borusunu delip mediastinit(göğüs boşluğunun merkezi bölmesi olan mediastinumun iltihaplanmasını içeren ciddi bir tıbbi durum) yapar. Çok tehlikelidir, kısa sürede hastayı ölüme götürür. Hastamız şanslı, kemiğin kenarları bıçak gibi keskin değil ve delmemişti. Et, tavuk, bütün bunları küçük küçük parçalar ve iyice kontrol ederek yemeli. Daha önce en az 4 tane yemek borusuna takılmış tavuk kemiği parçası çıkardım. Bu hastalardan birini de çok geç geldiği için mediastinitten kaybettik. Kemik parçaları, büyük balık kılçıkları, yabancı cisimler, diş köprüleri bazen de bir hastamız yine kurban bayramında et yemiş ama çiğneyemediği için yemek borusunda takılmıştı. 2 gün sonra geldi, eti çıkardık. Bu hastada da kemik takıldığını bilmiyorlar, ‘Yutma güçlüğümüz var' diye geldi. Önce film çektirdik, kemik ayna gibi ortada, kendilerine söylediğimizde eşi zaten hemen anladı. Kişilerin ağzına aldığı şeyleri iyi çiğnemesi ve mümkünse küçük küçük parçalar halinde tüketmesi, bir takılma hissi olduğunda hemen bir hekime, endoskopi ünitesi olan kurumlara başvururlarsa çok daha iyi olur" ifadelerini kullandı.

Olay, 2025 yılının Ocak ayında meydana geldi. Umre hazırlığı yaparken rahatsızlanan Mehmet Gündoğan'a (38), boğaz enfeksiyonu şikayetiyle başvurduğu özel klinikte 'sarı serum' verildi. Fenalaşan Gündoğan, sevk edildiği hastanede hayatını kaybetti. Olayın ardından Gündoğan'ın ailesinin şikayeti üzerine 7. Asliye Ceza Mahkemesinde dava açıldı. Görülen davanın son duruşmasında karar çıktı. Duruşmada Cumhuriyet Savcısı, sanık Dr. S.E.'nin üzerine atılı suçtan Adli Tıp Kurulu (ATK) raporu doğrultusunda beraatı yönünde mütalaa verdi. Mahkeme mevcut deliller ve ifadelere göre yargılamayı tamamlayarak, sanık Dr. S.E.'nin beraatına karar verdi.

Cebeci, "İnsan vücudundaki kasları bir Ferrari olarak düşünürsek steroid de bu aracın yakıtı gibi oluyor. Araç çok hızlı gidiyor ancak tendonlar aynı gelişimi gösteremediği için bisiklet freni gibi yetersiz kalıyor" dedi.
Bolu'da kuvvet ve kondisyon antrenörü Yusuf Cebeci, vücut geliştirme sporunda kısa sürede kas kütlesini ve fiziksel gücü artırmak amacıyla bilinçsizce kullanılan anabolik-androjenik steroidlerin tendon yırtılmalarından hormonal bozukluklara, kalp rahatsızlıklarından ölüme kadar ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti. Cebeci, özellikle spor salonlarında uzman kontrolü dışında kullanılan steroidlerin gençlerin hayatını tehdit ettiğini söyledi.

"Kaslar güçlenirken, tendon yapısı zayıf kalıyor"
Steroid kullanımının mutlaka uzman hekim kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Cebeci, "Uzman bir doktor, basit bir hastalık için bile ilaç yazarken kişiyi tanıyor ve gerekli tetkiklerin sonuçlarına göre hareket ediyor. Ancak spor salonlarında bazı bilinçsiz antrenörler, insanları kısa sürede geliştirerek hızlı bir kuvvet adaptasyonuyla iyi bir fiziğe ulaştırmayı amaçlıyor. Burada herhangi bir uzmanlık söz konusu olmadığı için ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor. İnsan vücudundaki kasları bir Ferrari olarak düşünürsek steroid de bu aracın yakıtı gibi oluyor. Araç çok hızlı gidiyor ancak tendonlar aynı gelişimi gösteremediği için bisiklet freni gibi yetersiz kalıyor. Dışarıdan bakıldığında kaslı, hacimli ve çok güçlü görünen kişilerde tendon yapısının zayıf kalması nedeniyle ani sakatlıklar meydana gelebiliyor. Özellikle biseps yırtılmalarını çok sık görebiliyoruz" dedi.

"Bilinçsiz doz kullanımı kalp krizine neden olabilir"
Steroidlerin bazı hastalıkların tedavisinde doktor kontrolünde kullanılabildiğini ancak sağlıklı bireylerde kontrolsüz kullanımın hayati risk oluşturduğunu dile getiren Cebeci, "Baş ağrısı için kullanılan bir ağrı kesicinin bile miligramı önemliyken bazı antrenörler, kişiyi kısa sürede çok kaslı hâle getirmek amacıyla steroid dozlarını bilinçsizce belirliyor. Steroidler, normal şartlarda bazı hastalıkların tedavisinde kullanılabiliyor. Ancak sağlıklı bir bireye steroid verildiğinde ve dozaj doğru şekilde ayarlanmadığında bu kullanım ölümle sonuçlanabiliyor. İlk belirtiler arasında kalp çarpıntısı yer alıyor. Son dönemlerde spor salonlarında insanların bir anda yere yığıldığını ve ardından kalp krizi geçirdiğinin öğrenildiğini görüyoruz. Steroid maddeleri kalp kasını çok fazla yoruyor, kalpte tahribata neden oluyor ve ölüm riskini artırıyor. Vücuda gereğinden fazla alınan her maddenin dozu ölümcül sonuçlara yol açabilir" diye konuştu.

"Sosyal medyadaki görüntüler gençleri steroid kullanımına yönlendiriyor"
Sosyal medyada paylaşılan kaslı vücut görüntülerinin özellikle gençlerde hızlı fiziksel gelişim isteğine neden olduğunu belirten Cebeci, "Spor salonlarının soyunma odalarında bilinçsiz steroid kullanımıyla karşılaşılabiliyor. Özellikle gençler, sosyal medya platformlarında beğendikleri fiziklere sahip kişilere bunu nasıl başardıklarını soruyor. Bazı kişiler de kullandıkları steroid maddelerini söylüyor. Bunun ardından yasaklı maddelerin el altından temin edilmesi ve kontrolsüz şekilde kullanılması ölümle sonuçlanabiliyor. İnsanların gittikleri spor salonundaki antrenörün yalnızca kollarına veya vücuduna bakmaması gerekiyor. Antrenörün hangi eğitimleri aldığı ve mesleki yeterliliğinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı. Bir sonuç ne kadar hızlı ve kolay elde ediliyorsa bunun sağlık üzerindeki olumsuz etkileri de o kadar fazla olabilir" ifadelerini kullandı.

"Steroidler hormon dengesini bozuyor"
Steroid kullanımının kadın ve erkeklerde hormonal değişikliklere yol açabileceğini ifade eden Cebeci, "Steroidler hormonal dengeyi bozuyor. Erkeklerde östrojen hormonunun artmasına bağlı olarak kadınsal özellikler, kadınlarda ise testosteron etkisiyle erkeksel özellikler ortaya çıkabiliyor. Burada östrojen ve testosteron hormonları arasındaki dengesizlikten söz edebiliriz. Steroid maddeleri, vücuttaki hormon dengesini bozarak kısa sürede önemli bir fiziksel gelişim sağlıyor. Ancak bu gelişimin fizyolojik etkilerine bakıldığında vücudun çok kısa zamanda tahribata uğradığı görülüyor. Bilinçsiz doz kullanımı nedeniyle vücut daha erken yaşta yoruluyor, daha hızlı yaşlanıyor ve özellikle kalp ciddi şekilde etkileniyor. Steroidlerin bilinçsiz kullanımına bağlı ölümlerde en sık karşılaşılan nedenlerden biri kalp krizidir" dedi.

Yaklaşık 10 bin panoramik diş görüntüsüyle geliştirilen sistem, diş çürüğü, gömük diş ve çeşitli ağız-diş patolojilerini otomatik olarak tespit edebiliyor.
Karabük Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Caner Özcan'ın yürütücülüğünü üstlendiği TÜSEB destekli proje kapsamında geliştirilen "DentiAssist" yazılımı, panoramik diş radyografilerinin yapay zekâ ile analiz edilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor.
Projede, Karabük Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Adem Pekince'nin yanı sıra Ordu Üniversitesinden Prof. Dr. Yasin Yaşa ile Sinop Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Karaoğlu araştırmacı olarak görev alıyor.
Çalışmalara ayrıca diş hekimliği alanından üç uzmanlık öğrencisi ile bilgisayar bilimleri alanından iki doktora öğrencisi katkı sağlıyor.
Yaklaşık 10 bin panoramik diş görüntüsünden oluşturulan veri seti üzerinde geliştirilen sistem, diş çürüğü, gömük diş, periapikal radyolüsensi ve kalsifiye karotid aterosklerotik plak gibi çeşitli patolojileri tespit edebiliyor.
Yazılım ayrıca dişlerin ve anatomik yapıların segmentasyonu ile numaralandırmasını gerçekleştirerek hekimlerin tanı ve değerlendirme süreçlerine destek sunuyor.
Doç. Dr. Caner Özcan, geliştirilen yazılımın diş hekimliğinde kullanılan panoramik radyografilerde hastalıkların tespiti ve tedavisine yönelik derin öğrenme tabanlı bir sistem olduğunu belirtti.
Veri toplama çalışmalarını tamamladıklarını ifade eden Özcan, derin öğrenme modellerinin uygulanması aşamasına geçildiğini belirterek, sağlık teknolojilerinde yenilikçi yapay zekâ modelleri geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Projede araştırmacı olarak görev alan Dr. Öğr. Üyesi Adem Pekince ise yapay zekâ çalışmalarını 2018 yılından bu yana sürdürdüklerini belirterek, geliştirilen yazılımın klinik süreçlerin yanı sıra öğrencilerin eğitimine de katkı sağladığını ifade etti.
Pekince, yazılımın akademik araştırmalarda aktif olarak kullanıldığını, yaklaşık 10 bin görüntü üzerinde yapılan işaretlemelerle sistemin geliştirilmeye devam edildiğini kaydetti.
Karabük Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen disiplinler arası projenin, yapay zekâ teknolojilerinin diş hekimliğindeki klinik uygulamalara entegrasyonuna katkı sunması ve sağlık teknolojileri alanındaki bilimsel çalışmaları güçlendirmesi hedefleniyor.

Edinilen bilgilere göre, 2 Temmuzda iş yerinde meydana gelen kazada sağ bacağını beton mikserine kaptıran Yavuz Uysal (35), olay yerine sevk edilen 112 acil sağlık ekiplerince Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine kaldırıldı. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Muhammed Kayar, hastanın ilk muayene ve radyolojik incelemelerinde sağ uyluk kemiğinde açık kırık, sağ ayak bileğinde ise çoklu kırık tespit edildiğini belirtti. Yapılan değerlendirmelerde sağ alt ekstremitede dolaşım bozukluğu saptanması üzerine ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulduğunu ifade eden Kayar, sağ bacağın ana atardamarında ciddi yaralanma tespit edildiğini söyledi. Bunun üzerine Ortopedi ve Travmatoloji ile Kalp ve Damar Cerrahisi ekiplerinin koordineli şekilde hastayı acil ameliyata aldığını belirten Kayar, operasyon sırasında sağ bacaktaki ana atardamarın tamamen koptuğunun görüldüğünü kaydetti. Kopan damar segmentinin, hastanın diğer bacağından alınan toplardamar kullanılarak başarıyla onarıldığını aktaran Kayar, aynı operasyon kapsamında kırıkların da ortopedik prensiplere uygun şekilde tedavi edildiğini ifade etti. Ameliyatın ardından bir gün yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastanın genel durumunun stabil hale gelmesi üzerine Ortopedi ve Travmatoloji Servisi’ne alındığı bildirildi. Tedavisi süren hastaya ağrı kesici, antibiyotik ve kan sulandırıcı tedavilerinin uygulandığı, bacağın dolaşımını korumaya yönelik tedavilerin de devam ettiği öğrenildi. Yapılan kontrollerde bacak dolaşımının normale döndüğü ve hastanın durumunun yakından takip edildiği belirtildi.
Tedavisi devam eden Yavuz Uysal ise yaşadığı kazanın ardından doktorların zamanla yarışarak müdahale ettiğini belirterek, ameliyatı gerçekleştiren Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanları Mehmet Ali Dala ve Mücahit Polat ile Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Muhammed Kayar’a teşekkür etti. Uysal, tedavi sürecinin başka bir ile sevk edilmeden Siirt’te başarıyla yürütülmesinden dolayı memnuniyet duyduğunu ifade ederek, kısa sürede sağlığına kavuşmayı umut etti.

Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkmasıyla birlikte acil servislere sıcak çarpması ve klima kaynaklı rahatsızlıklarla başvuranların sayısında artış yaşandığını ifade eden Prof. Dr. Şevket Özkaya, özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve açık alanda çalışanların yüksek risk altında olduğuna dikkat çekti.

"Sıcak çarpması dakikalar içinde hayati tehlikeye dönüşebilir"
Sıcak çarpmasının tıbbi bir acil durum olduğunu vurgulayan Özkaya, vücudun ısı düzenleme mekanizmasının yetersiz kalması sonucu vücut sıcaklığının 10-15 dakika içinde 41 derece ve üzerine çıkabileceğini söyledi. Özkaya, "Kişide baş dönmesi, bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu, bayılma, nöbet ve kalp ritim bozuklukları görülebilir. Müdahale edilmezse ölümcül sonuçlar doğurabilir. Daha hafif evrede ise aşırı terleme, mide bulantısı, halsizlik, baş ağrısı ve soğuk-nemli cilt gibi ısı bitkinliği belirtileri ortaya çıkar" diye konuştu.

En büyük risk altındaki 3 grup
Prof. Dr. Şevket Özkaya, aşırı sıcaklardan en fazla küçük çocuklar ve yaşlıların etkilendiğini belirterek, bu grupların vücut ısılarını düzenlemekte daha fazla zorlandığını belirtti. Kronik hastalığı bulunan ve düzenli ilaç kullanan kişilerin de risk altında olduğunu ifade eden Özkaya, açık alanda çalışanlar ile serin ortamlara erişim imkanı bulunmayan vatandaşların sıcak çarpmasına karşı daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

"Klima çarpması yazın zatürreyi artırıyor"
Yaz aylarında yalnızca aşırı sıcakların değil, bilinçsiz klima kullanımının da önemli bir sağlık tehdidi oluşturduğunu belirten Özkaya, son yıllarda "klima zatürresi" vakalarında belirgin artış yaşandığının altını çizdi. Kapalı alanlarda kullanılan klimaların düzenli bakımının yapılmaması halinde lejyonella bakterisinin üreyebildiğini ifade eden Özkaya, "Klima sistemlerinden yayılan bakteriler akciğerlere ulaşarak ciddi zatürre tablosuna neden olabiliyor. Öksürük, yüksek ateş, halsizlik, eklem ağrıları, boğaz tahrişi, geçmeyen öksürük ve baş ağrısı gibi şikayetlerle hastanelere başvurular artıyor" şeklinde konuştu.

Klima kullanırken dikkat
Klimaların doğrudan vücuda üfleyecek şekilde kullanılmaması gerektiğini belirten Özkaya, iç ve dış ortam sıcaklığı arasında aşırı fark oluşturulmamasını tavsiye etti. Klima kullanılacaksa ortam sıcaklığının 22 derecenin altına düşürülmemesi gerektiğini dile getiren Özkaya, cihazların düzenli bakım ve filtre temizliğinin de ihmal edilmemesi gerektiğini kaydetti.

Klima olmadan da serinlemek mümkün
Aşırı sıcaklardan korunmak için vatandaşlara çeşitli önerilerde bulunan Özkaya, gün boyunca bol su tüketilmesi, mümkünse soğuk duş alınması, boyun ve bileklere soğuk kompres uygulanması, gündüz saatlerinde perde ve panjurların kapalı tutulması, pamuklu ve nefes alabilen kıyafetlerin tercih edilmesi, vantilatörle hava sirkülasyonunun sağlanması, gereksiz ısı yayan elektrikli cihazların çalıştırılmaması ve özellikle öğle saatlerinde uzun süre güneş altında kalınmaması gerektiğini ifade etti.
Özkaya, yaz aylarında hem aşırı sıcaklara hem de bilinçsiz klima kullanımına karşı dikkatli olunmasının ciddi sağlık sorunlarının önüne geçeceğini sözlerine ekledi.

İnsanların farklı polikliniklere giderek aldıkları farklı ilaçların birbirinin etkisini azaltıp, arttırabileceğini belirten Uzm. Dr. İsmail Erdoğu, "Toplumda çok fazla kronik hastalığı olan, çok farklı ilaçlar kullanan insanlar var. İnsan ömrünün uzaması, kronik hastalıklar konusunda ki bilinçle beraber tıbbı gelişmeler sonucunda insanların çoklu ilaç kullanımı da arttı. Ancak artık şöyle durumlarla karşılaşıyoruz. Çoklu ilaç kullanan farklı farklı hastalıkları olan insanlar bir başka polikliniğe gittiklerinden birbirleri ile çakışacak, birbirinin etkisini azaltacak veya yükseltecek ilaçlar aynı anda kullanılabilir. Şunu biliyoruz ki aslında kişilerin kullanmış olduğu ilaçlar ve onların öğrenilmesi, dozlarının not edilmesi oldukça önemli. Ama ne yazık ki hastaların ilaçları tanımaması nedeniyle veya bunu ifade etmemeleri nedeniyle olumsuz durumlarla karşılaşabiliyoruz" dedi.

Kalp krizini tetikleye biliyor

Erdoğu, "Bizim en çok karşılaştığımız; antibiyotikler, burun açıcı spreyler, akciğer hastalıkları için kullanılan ilaçlar kalpte ritim bozukluklarına, tansiyon yükselmesine ya da kan sulandırıcıların etkisinin azalmasına, hatta kan sulandırıcıların kanı fazla sulandırmasına neden olabiliyorlar. Bu etkenler nadirde olsa kalp krizine neden olabilir. Bunu mesleki hayatımızda ağrı kesici yapılmış insanda kalp krizinin geliştiğini gördük. Doğru olan ilacı akıllıca kullanmaktır. Ciddi bir rahatsızlık yoksa; ağrı kesici, kas gevşetici, antibiyotik gibi ilaçları kullanmamak gerekir. Ağrı kesiciler, böbrek rahatsızlığı olan, şeker hastalığı olan, tansiyon ilacı kullanan hastalarda böbrek bozukluğunu arttırabiliyor. İlaçlar kimyasallar içerir. Bir kişinin kendi kafasına göre ‘ben bir antibiyotik alayım, ben bir ağrı kesici alayım, ben gideyim şunu yaptırayım’ demesi doğru değildir. Oysa ki o ilaçların yan etkilerini öğrenseler belki de böyle davranmazlar. Bunlar masum hatalar değiller. Çok dikkatli olmak lazım" diye konuştu.

Medline Adana Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. M. Zeki Karaoğlan, Yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme, futbol ve plaj sporları gibi aktiviteler sağlıklı yaşam için önemli faydalar sağlarken, gerekli önlemler alınmadığında çeşitli yaralanmalara da zemin hazırlağını belirterek, bu gibi durumlarda gerekli müdahale için zaman kaybetmenin tedavinin uzamasına ve kalıcı sorunlara yol açabileceğini belirterek uyarı ve önerilerde bulundu.
Karaoğlan, yaptığı açıklamada, "Yaz aylarının gelmesiyle birlikte açık havada yapılan spor aktivitelerinde belirgin bir artış gözleniyor. Spor yaralanmaları ise sanıldığı gibi yalnızca profesyonel sporcuların başına gelmiyor. Özellikle sürekli masa başında çalışanlarda, düzenli egzersiz alışkanlığı olmayanlarda ve fazla kilolu bireylerde spor esnasında yaralanma riski genellikle daha yüksek oluyor. Yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme, futbol ve plaj sporları gibi aktiviteler sağlıklı yaşam için önemli faydalar sağlarken, gerekli önlemler alınmadığında çeşitli yaralanmalara da zemin hazırlayabiliyor. Bu gibi durumlarda gerekli müdahale için zaman kaybetmek tedavinin uzamasına ve kalıcı sorunlara yol açabilir" dedi.
"Yazın vakalar artıyor"
Karaoğlan, şöyle devam etti:
"Uzun süre hareketsiz kalan kişilerin yaz aylarıyla birlikte yoğun egzersiz programlarına başlaması, kas ve eklem yaralanmalarının en önemli nedenleri arasında yer alır. Özellikle futbol, basketbol ve tenis gibi ani yön değiştirme gerektiren sporlar sırasında diz ve ayak bileği yaralanmaları daha sık ortaya çıkar. Bunun yanı sıra bisiklet ve scooter gibi aktivitelere bağlı kazalar neticesinde oluşan kırık ve çıkık vakalarında da artış yaşanır.
Çocuklar ve ileri yaş gruplarında kemik, kas ve bağ dokularının yapısal özellikleri nedeniyle düşme ve çarpmalara bağlı sakatlanmalar daha sık görülür. Bu nedenle spor programlarının kişinin yaşına, fiziksel kapasitesine ve sağlık durumuna uygun şekilde planlanması büyük önem taşır. Isınmadan spora başlamak riski artırır. Spor öncesinde yeterli ısınmanın yapılmaması, kasların ve eklemlerin aktiviteye yeterince hazırlanamamasına neden olur. Bu durum kas yırtıkları, tendon zorlanmaları ve bağ yaralanmaları gibi problemlerin görülme riskini artırır. Ayrıca kişinin fiziksel kapasitesinin üzerinde egzersiz yapması ve kısa sürede yüksek performans göstermeye çalışması da yaralanmaların önemli nedenleri arasındadır. Sıcak hava olumsuz etkiliyor Yüksek sıcaklıklar yalnızca güneş çarpması riskini artırmakla kalmaz, aynı zamanda dikkat dağınıklığına ve performans düşüklüğüne de yol açabilir. Terlemeyle birlikte oluşan sıvı ve mineral kaybı, kas kramplarını tetikleyebilir. Bu nedenle özellikle öğle saatlerinde yapılan yoğun fiziksel aktiviteler sırasında yaralanma ihtimali daha da yüksektir."
"Erken müdahale önem kazanıyor"
Karaoğlan, "Spor yaralanmaları ve kazalardan sonra ortaya çıkan ağrı, şişlik, morarma, şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı gibi belirtiler genellikle kırık, çıkık ya da bağ yaralanmalarının habercisidir. Durumlarındarının giderek artması, üzerine basamama veya ilgili uzvu hareket ettirememe durumlarında zaman kaybetmeden donanımlı bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Erken tanı ve tedavi, iyileşme sürecini hızlandırırken kalıcı hareket kısıtlılığı ve kronik ağrı gibi sorunların önlenmesine de yardımcı olur" diye konuştu.
Basit ama etkili önlemlerle yazın yaşanabilecek spor yaralanmalarının büyük bir kısmının önüne geçilebileceğini ifade eden Karaoğlan, şu önerilerde bulundu:
"Spora başlamadan önce en az 10-15 dakika ısınma hareketleri yapın. Egzersiz yoğunluğunu aniden değil kademeli olarak artırın. Yaşınıza ve fiziksel durumunuza uygun sporları tercih edin. Yeterli miktarda su tüketerek sıvı kaybını önleyin. Uygun spor ayakkabısı ve koruyucu ekipman kullanın. Aşırı ağrı veya zorlanma hissederseniz aktiviteyi hemen sonlandırın. Özellikle sıcak havalarda spor yapmak için sabah veya akşam saatlerini tercih edin."