Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen "Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Çalışması" kapsamında Çorum'da saha araştırmaları başladı. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Oktay Gündoğdu öncülüğündeki 9 kişilik uzman ekip, ilk etapta Hıdırlık ve Ulu Mezarlık mevkiinde sahaya inerek mezar taşları ve kitabeler üzerindeki şifreleri çözmeye başladı. Geçmiş medeniyetlerden günümüze ulaşan ve ait olduğu dönemin sosyal hayatını, inanç dünyasını, sanat seviyesini geleceğe taşıyan tarihi belgeler, bu proje ile koruma altına alınıyor. Çalışmalar kapsamında taşların üzerindeki Osmanlıca ve Arapça metinler okunuyor, fotoğraflanıp ölçümleri yapılıyor ve GPS ile koordinatları kayıt altına alınacak. Yaklaşık 2 sene süreceği öngörülen çalışmada ortalama 2 bin ile 3 bin arasında kitabenin okunulacağı söyleniyor. Gün yüzüne çıkarılan bu veriler, kentin kültürel hafızasını koruma altına alırken, gelecek nesillere de önemli bir miras bırakılmasını sağlayacak. Öte yandan çalışmaların, kent merkezi başta olmak üzere tüm ilçe ve köy mezarlıklarını kapsayacak şekilde sistematik olarak devam edeceği bildirildi.

"Ecdadımızın bize bırakmış oldukları bu değerleri okuyabilecek, anlayabilecek"
Yapılan mezar ve kitabe okuma çalışmalarının gelecek nesillere aktarılma noktasında önemli bir çalışma olduğunu söyleyen Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Oktay Gündoğdu, "Türkiye çapında devam eden Türk İslam eserleri dönemine tarihlendirilebilecek kitabe ve mezar taşları ulusal envanter projesi kapsamında Çorum ayrılan bütçenin bir paydaşı olarak yer alıyor. Bu anlamda da ilk önce Hıdırlık ve Ulu Mezarlık mevkiinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Türk İslam döneminde tarihlendirilen mezar taşlarının içerisinde öncelikle kitabi bilgiler, envanter niteliğindeki verilerin yapılması, fotoğraf çalışması, ölçülmesi, GPS ile koordinatlarının alınması ve bunların Ulusal Envanter Projesi olan bakanlığımız tarafından alt yazılımı oluşturulmuş programa entegrasyonu noktasında çalışmalar yürütüyoruz. Bu Çorum'un tamamında ilçeler ve köyler dahil olmak üzere yürütülecek bir proje inşallah. Proje bittiği zaman bakanlığımız bunların ülkemizin tamamındaki mezar taşlarını kendi sayfasından ilan edecek ve vatandaşlarımız ecdadımızın bize bırakmış oldukları bu değerleri okuyabilecek, anlayabilecek ve günümüz Türkçesiyle değerlendirebilecekler inşallah" dedi.

"Yaklaşık 2 bin ile 3 bin civarında kitabı okuyacağımızı değerlendiriyoruz"
Çalışma süreci içerisinde ortalama okunacak verilerden bahseden Doç. Dr. Oktay Gündoğdu, "Çalışmamıza ilk başta 9 kişilik bir ekiple başladık. Bakanlığımızın vermiş olduğu ruhsatlar neticesinde gelecekte yapacağımız çalışmalarla da artırılacak gibi gözlemleniyor. Bu proje Çorum'un tamamında bütün kitabeler okununcaya kadar devam ettirilecek. Yaklaşık 2 bin ile 3 bin civarında kitabı okuyacağımızı değerlendiriyoruz. Bunların tamamının yaklaşık 2 yıl içerisinde tamamlanmasını şimdiden öngörüyoruz. Osmanlı Dönemi içerisinde vatandaşların hangi sınıfa mensup oldukları, hangi seyri Süluk'un içerisinde oldukları, hangi yolun İçerisinde olduklarını gözlemleyebiliriz. Bununla birlikte vatandaşların cinsiyetleri anlamında da kadın mı erkek mi olduğuna dair verileri de okuyabiliriz" diye konuştu.

"Başlıklar üzerinden kadın veya erkek olduğunu anlaması mümkündür"
Mezar taşlarının, üzerindeki şekil ve işlemelere göre anlamlarının değişkenlik gösterdiğini ifade eden Gündoğdu, "Hiç okuma yazma bilmeyen bir kişinin Osmanlı mezar taşlarına baktığı zaman başlıklar üzerinden kadın veya erkek olduğunu anlaması mümkündür. Eğer bir buket varsa başlığında o hanımefendinin zarafetini nezaketini temsilen oraya konulmuştur. Bir fes, sarık, ulema türünden, kallavi, kavuk türünden bir başlıkla karşılaşmış isek o da devlet ricalinde veya ulema sınıfı içerisinde bir meslek grubuna ait olduğunu bizlere anlatır. Genel olarak baktığımızda da cinsiyet olarak da erkek olduğunu bizlere ifade eder. Başlıktan hemen sonra serlevha gelir. Allah'ın baki olduğu, daim olduğunu, ölümsüz olduğunu ifade eden ve Allah Teala'ya oradan ihtiramın nakşedildiği güzel hat yazılarıyla, çerçeve içerisine alınan hat yazılarıyla başlatılır. Ardından kişinin kimlik bilgileri, bu hangi meslek grubu içerisinde yer aldığı, yine hangi unvanı taşıdığı, hangi soy ve lakabı taşıdığı yani kimlik bilgileri sırasıyla nakledilir. Daha sonra Sonra da Allahü Teala'dan dua ister. Alt bölümünde de kitabe kartuşu bulunur. Burada da kişinin veladeti ve vefatına dair tarihler nakşedilir. Daha sonra da alt bölümlere doğru bitkisel tasarımlarla da kişinin mekanının cennet olması anlamında çeşitli kabartmalarla da mezar taşlarının süslendiğini bezendiğini gözlemleyebiliriz" şeklinde ifade etti.

Bereket sembolü ve koruyucu

Bereket sembolü ve koruyucu özelliğe sahip olduğu değerlendirilen baykuş başlığı figürünün gözlemlendiği mukarnas adı verilen süsleme tekniği İslam mimarisinde kubbe geçişleri, taç kapılar ve mihraplarda estetik geçiş sağlamak ile geometrik hücrelerin üst üste ve yan yana dizilmesiyle elde edilen üç boyutlu bir yapı şekli olarak biliniyor.

Mimar Sinan'ın yapılarında da var

Sanat tarihçisi Oğuzhan İlgün, "Baykuş bereket sembolüdür. Koruyucu özelliğe sahiptir. Taç kapıya işlenme halini Mimar Sinan yapılarında da aynı şekilde görüyoruz. Çünkü burada bir simetri söz konusu. Bu simetrinin ortaya çıkarmış olduğu baykuşu andıran bir motif görebiliyoruz" dedi.

Gözleri, kulakları ve gagası görülüyor

Tur rehberi Suat Ulusoy da gezdirdikleri ziyaretçilerin gözleri, kulakları ve gagasıyla gözlemlenen baykuş başlığından çok etkilendiklerini söyledi.
Gezi amacıyla Kastamonu Tosya'dan Amasya'ya gelen Havva Gövercikli ise çok muazzam bir eser olarak değerlendirdiği süslemeye hayran kaldıklarını vurguladı.

Kemer Barajı'nı besleyen Akçay'ın yıllar içinde aşındırmasıyla oluşan Arapapıştı, bahar ve yaz aylarında yoğun ziyaretçi ağırlıyor. Kanyon, yaklaşık 380 metreyi bulan dik yamaçlarıyla doğa fotoğrafçıları ve macera tutkunlarına, 2 bin 500 yıllık kaya mezarları, yamaç içerisine adeta gizlenmiş manastır ve tarihi Körteke Kalesi'nin kalıntılarıyla tarih meraklılarına hitap ediyor.
Keşfedilmesinin ardından Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu tarafından 2016 yılında başlatılan tekne turlarıyla gezilebilen 9 kilometrelik kanyon, sarp kayalıkları, dar geçitleri, tarihi kalıntıları ve manzarasıyla yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. Ziyaretçiler tekne turlarının yanı sıra "seyir tepesi" olarak adlandırılan noktada kanyonun güzelliğini seyredebiliyor. İç turizmde hızla parlayan kanyon, doğal yaşam zenginliğini de ziyaretçilerine sunuyor. Bölgeyi gezenler dağ keçileri ve yırtıcı kuşların yanı sıra yabani yaşam ile karşılaşabiliyor.

"Herkesin görmesi gereken bir yer"
Tekne turuna katılarak kanyonun zenginliğini görme imkanı bulan Nehir Dursun:
"Aydın Didim'den geldim. Herkesin yaşaması gereken bir deneyim bence. Çok güzeldi. Havası çok güzel. Çok farklı hayvanlar gördüm. Herkesin gezmesi, görmesi, deneyimlemesi gereken bir yer bence" dedi.

"Muhteşem bir deneyim"
Beytullah Mercan da "Aydın Didim'den geldim. Güzel bir deneyimdi. Uzun zamandır kanyona gelmek istiyorduk. Rezervasyonla alınıyormuş. Tesadüfen küçük bir boşluk oldu. Onun sayesinde gelebildik. Muhteşem bir deneyim. Güzel vakit geçirdik, güzel eğlendik. Emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum. Güzel endemik türler var, güzel hayvanlar var. Çok başarılı bulduk. Emeği geçen herkese tekrardan teşekkür ediyorum" dedi.

"Herkesin gelip, görmesi gerektiği bir yer"
Didim'den tekne turuna katılan Simge Öztürk, "Kanyon çok güzel. Uzun zamandır gelmek istiyordum. Bunun için başta belediye Başkanımız Özlem Çerçioğlu'na çok teşekkür ediyorum. Kesinlikle herkesin gelip, görmesi gerektiği bir yer. Bu deneyimi yaşattığı için Aydın Belediyesi'ne teşekkür ederim"
Tekne turlarına katılmadan önce seyir tepesine gelen vatandaşlar ise Arapapıştı Kanyonu'nun manzarasının güzel olduğunu ifade etti.
Arapapıştı Kanyonu'nu turizme kazandıran Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, Kemer Barajı üzerindeki Arapapıştı Kanyonu'nun tarihi ve doğal güzellikleri ile önemli ekoturizm merkezlerinden biri olduğunu belirterek, "Arapapıştı Kanyonu, Aydınımızın doğal güzellikleri arasında çok özel bir yere sahip. Eşsiz manzarası ve tarihi dokusu ile her yıl çok sayıda ziyaretçiyi ağırlayan kanyonumuz, yeni sezonda da misafirlerini ağırlamaya devam ediyor. Tüm vatandaşlarımızı Aydınımızın bu benzersiz doğa güzelliğini görmeye ve Arapapıştı Kanyonu'nu ziyaret etmeye davet ediyorum" dedi.

Şehrin yüksek bir noktasında konumlanan ve Kars’ın panoramik manzarasını ziyaretçilerine sunan Kars Kalesi, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaparken savaşlara, kuşatmalara ve yıkımlara rağmen ayakta kalmayı da başardı.
Kafkas Üniversitesi Dede Korkut Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Tarihçi Prof. Dr. Yaşar Kop, yaklaşık bin yıldır ayakta kalan Kars Kalesi'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alması gerektiğini belirterek, kalenin yalnızca Kars'ın değil, Anadolu'nun ve Türk-İslam tarihinin en önemli kültürel miraslarından biri olduğunu söyledi.

"Panoramik bir merkezde olan bir Kars Kalesi var"
Prof. Dr. Yaşar Kop, "Şu an arkamızda bin ayakta duran ve halen daha aynı ihtişamını devam ettiren bir kale var. Kalemiz Kars Kalesi. Karsak boyundan ismini almış. Milattan önce 130'larda buraya gelip yerleşen Karsak boyundan. Burada şu an benim size anlatacağım, benim size söyleyeceklerim Kars Kalesi'nin tarihi ile ilgili şeyler değil. Özellikle ehemmiyeti üzerine. Elbette ki Kars Kalesi'nin bir tarihi var. İşte Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Rükneddin Mesut'un isteği üzerine Melik İzzet, Sultan Melik İzzet'in emriyle Firuz Akaya yaptırılmış 1152'de. Elbette ki bunun haricinde 220 tane burcu var. Bunu da bilmek gerekir. Eninin uzunluğu 90 metre, gerçek uzunluk 250 metre ya da etrafıyla beraber 27 bin metre. Bunlar da elzem. Ya da içerisinde camisi ya da mescidi ki mescit normalde büyüğü cami küçüğüdür ama bugün günümüzde tersini söylüyoruz. Bunlar var, cephanelik var, hamam var, koğuş var. Tam bir kompleks. Ama özellikle panoramik bir merkezde olan bir Kars Kalesi var" dedi.

"UNESCO Listesi'nde yer almaması büyük eksiklik"
Kars'ta son verilere göre yaklaşık 810 tescilli kültür varlığının bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Kop, buna rağmen Kars Kalesi'nin ne UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde ne de UNESCO Geçici Miras Listesi'nde yer almamasının büyük bir eksiklik olduğunu kaydetti. Kop, "Sağına, soluna baktığımızda toplam 263 tane tescilli yapısı olan ki Kars'ta şu an son verilere göre 810 tane tescilli yapı var. Bu yapılara rağmen ne 22 tane koruma altına alınan kalıcı listede olan UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde, ne de Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde şu an halihazırda 79 tane ki çoğusu tamamlanmaya yakın 72 civarında kültürel yapıdan oluşan geçici miras listesi var. Hiçbirinde olmayan muazzam bir kalenin önündeyiz. Niye olmalı? Tıpkı 2015 yılında Diyarbakır Kalesi'nin kalıcı listede olmasından ya da 79 tanesinin hiçbirinden eksik olmayan bu kalenin etrafında Evliya Camisi olarak bildiğimiz Harekani Hazretleri'nin türbesi ve külliyesi ve camisi var. Sadece o da değil, Osmanlı Devleti'nde Süleyman Paşa Camisi olarak bilinen Kümbet Camisi var. Ya da o da değil, Laçın Beyi var. O da değil, Yağlı ya da Ulu Cami olarak bildiğimiz camimiz var. Sadece cami mi var? Hayır. Namık Kemal'in 1853-54 yılında, mutasarruf olan dedesinin yanında kaldığı, hatta ilk dizelerini kaleme aldığı Namık Kemal'in kültür evi var. Sadece bu da değil. Hemen orada 1579 yılında yapılan, son halini 1724-25 yılında ele aldığımız Taşköprü var. Hamamlar var. Hamamlar bir devletin temizliğe verdiği önemi medeniyetin temelini gösterir. Bu kadar elzem olan bir yerin ivedilikle, kesinlikle en azından UNESCO'nun geçici listesine dahil edilmesi lazım" diye konuştu.

"Kars Kalesi Dünya Mirası olmayı hak ediyor"
Kars Kalesi'nin yalnızca filmlere ve belgesellere konu olacak bir yapı olmadığını belirten Prof. Dr. Yaşar Kop, "Bu ihtişamını bin yıldır koruyan Kars Kalesi'nin artık UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alması gerekiyor. Böyle bir yerin ne UNESCO'nun ne de diğer yetkililerin gözü ardı etmemesi gerektiğinden dolayı ihtişamını, muazzamlığını koruyan bu kalenin sadece Türk sinemalarında yer almaması, UNESCO'nun Dünya Mirası listesinde de yer alması bizler açısından Karslılar açısından, bilim adamları açısından, tarihçiler açısından çok elzemdir. Bunu belirtmek istiyorum" şeklinde konuştu.
Öte yandan, hem tarih meraklılarının hem de fotoğraf tutkunlarının uğrak noktası haline gelen Kars Kalesi, özellikle yaz aylarında yoğun ilgi görüyor. Kaleye çıkan ziyaretçiler, bir yandan binlerce yıllık tarihin izlerini keşfederken diğer yandan Kars Çayı, tarihi Taş Köprü ve kent merkezinin eşsiz manzarasını seyretme fırsatı buluyor.
Kars turizminin lokomotif değerlerinden biri olan Kars Kalesi, geçmişten günümüze taşıdığı tarihi mirasıyla ziyaretçilerini zamanda yolculuğa çıkarırken, şehrin kültürel hafızasının da en önemli sembollerinden biri olmayı sürdürüyor. Kars Kalesi UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almayı bekliyor.

Çeşitli imzaların yer aldığı tablolardan oluşan sergi BKM’de açıldı ve yüzlerce vatandaş tarafından ilgi ile izlendi.

10 kadar ressamın tablolarının bulunduğu sergi dün son kez kapılarını vatandaşlar için açtı ve daha sonra yeni bir sergide buluşulması ümidiyle kapandı.

Sergide eseri bulunan ressamlardan Nurullah Özkan Karaelmas Ressamlar Grubunun çalışmalarının süreceğini belirterek “Zonguldak’ı betimleyen her unsuru obje olarak alıyor ve eserlerimizde kullanıyoruz” dedi.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığına bağlı Emekli Evi üyelerinden oluşan Gönülden Sesler Korosu, Kongre ve Sergi Sarayında düzenlenen konserde dinleyicilerle buluştu. Koro Şefi Zeynep Özel yönetimindeki konserde 'Nice sevdi nice yandı nice aldandı', 'Şarkılar yazdım sana', 'Yine bir sızı var içimde' ve 'Yanıyor mu yeşil köşkün lambası' gibi Türk Sanat Müziğinin unutulmaz eserleri seslendirildi.
Konserin ilk bölümünün ardından geceye katkı sunan isimlere çiçek ve teşekkür belgeleri verildi. Mersin Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Hamit Mert Avcı, koristlerden Müzeyyen Hasbay'a çiçek ve teşekkür belgesi takdim ederken, Koro Şefi Zeynep Özel'e de Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Engin Yıldırım tarafından çiçek ve plaket sunuldu.
Konser öncesinde konuşan Başkan Vekili Avcı, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer'in selamlarını ileterek, emeklilere yönelik sosyal belediyecilik hizmetlerinin artarak devam edeceğini söyledi. Koroda emeği geçenlere teşekkür eden Avcı, sanatseverlere iyi seyirler diledi.
Koro Şefi Zeynep Özel ise ekim ayından bu yana konser hazırlıklarını sürdürdüklerini belirterek, "Hem çalışıyor hem eğleniyoruz. Aylar süren emeğimizi böyle güzel bir seyirciyle paylaşmak bizim için çok keyif vericiydi. İzleyicilerimiz şarkılarımıza eşlik etti, bu da bizi çok mutlu etti" dedi.
Konseri izleyen vatandaşlar da organizasyondan duydukları memnuniyeti dile getirerek, Mersin Büyükşehir Belediyesinin kültür ve sanat etkinliklerinin devam etmesini istediklerini ifade etti.

Meslek hayatı boyunca Türkiye’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda görev alan Songül Erbay, yıllar içinde topladığı doğal malzemeleri sabır ve emekle sanat eserlerine dönüştürdüğünü belirtti. Doğanın her köşesinde bir sanat saklı olduğuna inandığını ifade eden Songül Erbay, eserlerinin yalnızca birer tablo değil, aynı zamanda yılların birikimini ve yaşanmışlıklarını yansıtan hikâyeler olduğunu söyledi.
Sergideki her çalışmanın arkasında uzun bir hazırlık süreci bulunduğunu anlatan Songül Erbay, "Bu eserlerde kullanılan tüm materyaller doğadan toplandı. Her bir parçayı yıllar boyunca büyük bir özenle biriktirdim. Daha sonra onları tek tek işleyerek ve bir araya getirerek bugün gördüğünüz çalışmaları oluşturdum. Bu sergi benim için sadece bir sanat etkinliği değil, aynı zamanda 25 yıllık meslek hayatımın ve doğaya duyduğum sevginin bir yansıması" dedi.

Kuşadası Belediyesi’nin sanata ve sanatçıya verdiği desteğin önemine de dikkat çeken Erbay, eserlerini sanatseverlerle buluşturma fırsatı sunan Kuşadası Belediyesi’ne teşekkür ederek, "Bu serginin açılmasına katkı sağlayan ve emeğime değer veren Kuşadası Belediyesi’ne içtenlikle teşekkür ediyorum. Bu destek sayesinde yıllardır biriktirdiğim çalışmalarımı ziyaretçilerle paylaşma imkânı buldum" diye konuştu.

Doğanın sessiz tanıklığını sanatın diliyle görünür kılan "Doğadan Tabloya Dönüşenler: Doğa ve Arkeoloji" sergisi, İbramaki Sanat Galerisi’nde 26 Haziran Cuma gününe kadar ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek.

Edinilen bilgiye göre, Kültür Yolu Festivali’nin Samsun ayağında İlkadım ilçesi Batıpark’ta dün akşam düzenlenen Derya Uluğ konseri sırasında çıkan kavgada M.H. (21) bıçaklı saldırıya uğradı. Vücudunun çeşitli yerlerinden 6 kez bıçaklanan genç, sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Yaralının aldığı bıçak darbeleri nedeniyle ciğerinin söndüğü öğrenildi. Olayın ardından çalışma başlatan Samsun Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü ekipleri, olaya karıştıkları belirlenen 4 çocuğu gözaltına aldı. 4 şüpheli, bugün Samsun Adliyesinde çocuk savcısına ifade verdikten sonra nöbetçi mahkemeye sevk edildi. 2 çocuk adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, A.M.K.K. (17) ve U.K.E. (17) çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak Kavak Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na gönderildi.
Öte yandan geçen yıl düzenlenen Kültür Yolu Festivali konserlerinde de aralarında polislerin de bulunduğu çok sayıda kişinin yaralandığı öğrenildi.

Amasya, Samsun, Sivas ve Tokat'taki enstitülerden işbirliği

Amasya Olgunlaşma Enstitüsü, yaklaşık bin yıllık kıyafetlerin sunulduğu defile için Samsun, Sivas ve Tokat'taki enstitülerle işbirliği yaptı. Türk tarihine adını altın harflerle yazdıran kahramanların kıyafetleri usta ellerde şekillendi. 12-22 Haziran Uluslararası Atatürk, Kültür ve Sanat Festivali kapsamında Amasya Olgunlaşma Enstitüsü bahçesinde düzenlenen defilede 20 kıyafeti 11 manken taşıdı. Sislerin arasından çıkan mankenler duruşlarıyla dönemlerinin ruhunu yansıtmayı başardı.

Kıyafetler gururla hazırlandı

Amasya Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Niyazi Şişik, ‘Fetihten Milli Mücadeleye Amasya' adlı defilenin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür etti. Usta öğreticiler Hümeyra Demir, Fadime Sarıer ve Tümay Akdağ kıyafetleri hazırlamanın gururu yaşadıklarını belirtti.
Büyük ilgi gören defileyi Amasya Valisi Önder ve eşi Elif Bakan, AK Parti Amasya Milletvekili Haluk İpek de izledi.