KÜRESEL PİYASALARDAKİ SON GELİŞMELER  NE DURUMDA?


Ahmet KIZILYAR

Ahmet KIZILYAR

Okunma 01 Temmuz 2020, 10:39

Küresel pandeminin geldiği noktada global çapta vaka sayısı 9,7 milyona ulaştı vaka sayılarında artışlar görülüyor. ABD’de bazı eyaletlerde vaka artışları da oldukça fazla dikkat çekiyor. Gelişmekte olan ülkelerinin bazılarında da vakalarda artışlar görülüyor. Yurt içinde ise vaka sayısı 193 bin sınırını geçti. İMF’ye göre küresel büyüme %-3’den %-4,9’a aşağı yönlü revize edildi.2021 yılına ait küresel büyüme beklentisi de %5,8’den %5,4’e revize edildi. IMF, ekonomik aktivitenin öngörülenden daha fazla kesintiye uğramasının,sosyal mesafenin getirdiği talep şoku ve ihtiyati tasarrufların artmasının etkisiyle birçok ülkede tüketim beklentilerini de düşürdüklerini kaydetti. Bu durumda tüm bölgelerin negatif büyüme göstermesi bekleniyor. Kriz nedeniyle, küresel olarak açıklanan mali destekler 11 trilyon dolara yaklaştı. Bu mali desteklerle,bu yıl küresel kamu borcunun milli gelire oranının %100’ü geçmesi bekleniyor. IMF,üresel Finansal İstikrar Raporu’nda finansal koşulların, faiz indirimleri ve 6 trilyon doları geçen merkez bankalarının aktif alımlarıyla rahatladığını ancak iflas tehdidinin de yüksek olduğunu belirtiyor.

                                    *       *        *

Bu arada normalleşmelerin başlamasıyla imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI endekslerinde son iki aydır yükseliş görülüyor.Euro bölgesinde imalat ve hizmet PMI endeksleri 50 eşik seviyesine yaklaştı. Özellikle hizmetler sektöründe veri, kapanmaların da etkisiyle Nisan’da 10’lu seviyelere kadar gerilemişti. Toparlanmada Fransa başı çekti ve her iki endeks de 50 seviyesinin üzerine gerçekleşti. ABD’de de PMI endeksleri olumlu geldi ancak eşik seviyenin altında Yurt içinde de güven endekslerinde yükseliş görüldü ancak yabancı turist sayısı zayıf kalmaya devam etti. Nisan’da dip seviyeleri nin görmesinin ardından, normalleşme adımları ile birlikte son iki aydır yükseliş gösteriyor. En belirgin yükseliş inşaat sektörü güven endeksinde görülürken, perakende sektör endeksi de artış gösterdi.kaldı: İmalat PMI 49,6, hizmet PMI 46,7.oranında görünüyor.Hizmet sektöründeki tarafında toparlanma ise daha sınırlı oldu. Reel kesim güven endeksi (m.a.) Haziran’da aylık 16,3 puan artarak 89,8’e, tüketici güven endeksi (m.a.) aylık bazda %5,2 artarak son duruma göre 62,6’ya yükseldi. Kültür ve Turizm Bakanlığı verisine göre salgının görülmeye başlandığı Mart ayından itibaren bakıldığın da Mart-Mayıs döneminde yabancı turist sayısı da yıllık %92 azaldı.

                                  *       *        *

Koronavirüs salgınıyla ilgili Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), mal ticaretinin 2020 yılı ilk yarısında sert daraldığını belirtirken,bununla birlikte, devletlerin hızlı müdahaleleri daralmanın azaltılmasına yardımcı oldu ve DTÖ ekonomistleri ticaret hacimlerinin 2020’de sert bir düşüş kaydedeceğini ancak, Haziran ayı için geçtiğimiz Nisan ayında öngörülen en kötü durum senaryosuna ulaşma ihtimalinin düşük olduğunu değerlendiriyorlar. Bu arada Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, yeni tip corona virüs (Kovid-19) salgının ekonomik etkilerine karşı son 7 haftada IMF tarafından 72 ülkeye acil finansman desteği sağlandığını bildirirken; Georgieva, katıldığı bir video konferans etkinliğinde, Kovid-19 salgınının küresel ekonomiye etkisini değerlendirerek, Kovid-19 krizinin IMF'nin kaynaklarını test edebileceğine işaret eden Georgieva, henüz o noktaya gelinmediğini, fonun mevcut duruma göre 1 trilyon dolarlık kredi kapasitesinin hala yüzde 75'nin olduğu kayda geçti.

                                  *       *        *

Sonuç olarak,küresel ekonomilerden ABD ye ait ilgili değerlendirmede bulunan Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor`s (S&P), ABD ekonomisinde resesyonun başladığı gibi hızlı bitebileceğini belirterek, ancak görünüme göre ekonomik toparlanmanın yavaş olabileceğini ifade ederken,S&P'den yapılan açıklama da,ABD genelinde ekonomik faaliyetin normalleşmesi için yeni tip korona virüs (Kovid-19) salgınına karşı alınan önlemlerin gevşetilmeye başlandığı, ancak ülke ekonomisinin salgından önceki haline dönebilmesi için uzun bir yolu olduğu bildirilmesi de kayda geçti. Açıklama detayında ABD ekonomisinde mayıs ayında dip seviyelerin görüldüğü ve resesyonun başladığı gibi hızlı bitebileceği aktarılan açıklamada,ise "Kötü haber, toparlanma yavaş olacak."değerlendirmesinde bulurken; ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının 2019 sonu seviyesine sonu seviyesine geri dönebilmesinin yaklaşık 2 yılı bulacağına işaret edilerek, işsizlik oranının yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiği,tüketici harcamalarının tüketici harcamalarının azaldığı ve iş talebinin yavaş bir toparlanma gösterdiği de kayda geçti.Ayrıca salgında ikinci dalganın yaşanması halinde toparlanmanın bu yılın üçüncü çeyreğinde başlamasının beklendiğine dikkat çekilen açıklamada, ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 5 daralmasının, 2021'de ise yüzde 5,2 büyümesinin beklendiği bildiriliyor

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.