Şafak Gazetesi

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GERÇEKLEŞEN 2018 YILI İLK ÇEYREK BÜYÜME RAKAMI

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE GERÇEKLEŞEN 2018 YILI İLK ÇEYREK BÜYÜME RAKAMI
Ahmet KIZILYAR
Ahmet KIZILYAR( dataposta6746@gmail.com )
10 views
13 Haziran 2018 - 0:24

Öteden beri süregelen ve artış pozisyonunda olan çift rakamlı enflasyonun yanı sıra yüksek seviyedeki borçlanma pahasına yüksek büyüme rakamında özellikle karar kılan AKP hükümeti ne ait büyüme rakamı nihayet açıklandı; Türkiye ekonomisi 2018 yılının ilk çeyreğinde yüzde 7.4 büyüme gösterdi. Bu arada öngörülere göre de gayri safi yurtiçi hasılanın da (GSYH) yüzde 7 büyümesi bekleniyordu. Büyüme rakamının sektörlere göre dağılımı yapıldığında; ilk çeyrekte sanayi yüzde 8.8, inşaat sektörü yüzde 6.9 büyüdü. Tarım sektörü ise ilk çeyrekte yüzde 4.6 büyüme kaydetti. Mamafih beklentilerin üzerindeki veriye rağmen son dönemdeki finansal volatilitenin yüksekliği ve TCMB’nin faiz hamleleri sonrasında parasal koşulların ilk tahminlerden daha sıkı olabileceğine dair artan beklentilerin de söz konusu olduğu bu ortamda, konuyla ilgili uzmanlarca belirtildiği üzere ” bu veriye rağmen büyüme beklentilerinde aşağı yönlü revizyonlar yapmak isteyebilirler.” yorumu da yapılıyor.

*    *     *

Bu kapsamda TÜİK tarafından ilk çeyrek büyüme verisinin açıklanmasından bir hafta önce QNB Finansbank ekonomisti Deniz Çiçek veri öncesi geçtiğimizi hafta paylaştıkları notunda, büyüme verisinin güçlü gelmesini beklediklerini ancak yine de parasal koşullarda daha fazla sıkılaşma beklemelerine bağlı olarak orta vadedeki öngörülerini aşağı yönlü revize kararı aldıklarını belirtirken; bilahare bu verinin açıklanması sonrası yayınlanan not içerisinde %5.8 olan büyüme beklentilerinin yıl sonu itibariyle %4.7 olarak revize edildiğinin açıklanması ile düzeltme yapıldığı ifade edildi. İlk çeyrek 7,4 oranındaki büyüme verisi detayları incelendiğinde; gayrisafi yurtiçi hasıla tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak (2009=100), 2018 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %7,4 artarken; üretim yöntemiyle gayrisafi yurtiçi hasıla tahmini, 2018 yılının birinci çeyreğinde cari fiyatlarla %21,9 artarak 792 milyar 691 milyon TL olarak kayda geçti.

*    *     *

Büyüme rakamının açılımında gayrisafi yurtiçi hasılayı oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2018 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; tarım sektörü toplam katma değeri %4,6, sanayi sektörü %8,8, inşaat sektörü %6,9 arttı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri ise %10 şeklinde artış gösterirken, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2018 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %7,2 oranında; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi de, bir önceki çeyreğe göre %2 oranında artış gösterdi.

*    *     *

Diğer taraftan, Yerleşik hane halklarının ve hane halkına hizmet eden kâr amacı olmayan kuruluşların toplam nihai tüketim harcamaları, 2018 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirleme hacim endeksi şeklinde %11 oranında; devletin nihai tüketim harcamaları %3,4, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise %9,7 oranında artış kaydetti. Dolayısı ile bu rakamlar ilk çeyrekte TÜİK tarafından açıklanan 7,4 oranındaki rakamın oluşumu yönünden gerçekleşen büyümenin yorumu yapıldığında; çift rakamlı artış gösteren yüksek enflasyon yanında, gittikçe artan borç yükü, artış pozisyonunu sürdüren  cari açık ve tüketimle büyüme olduğu ortaya çıkıyor. Özellikle önde gelen göstergelerden cari açık pozisyonuna bakıldığında; cari işlemler açığı nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla 1 milyar 706 milyon dolar artarak 5 milyar 426 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Bunun sonucunda, 12 aylık cari işlemler açığı 57 milyar 73 milyon dolara çıktı. Yani bu demek oluyor ki cari açığımız süreğen şekilde şişmeye devam ediyor.

*    *     *

Sonuç olarak, bu defaki cari açık rakamının artmasının nedenleri incelendiğinde; TCMB’nın açıklamasına göre;” Söz konusu gelişmede, hizmetler dengesinden kaynaklanan net girişlerin bir önceki yılın aynı ayına göre 375 milyon dolar artarak 1 milyar 474 milyon dolar olarak gerçekleşmesine rağmen, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının 1 milyar 817 milyon dolar artarak 5 milyar 462 milyon dolara ve birincil gelir dengesi açığının 279 milyon dolar artarak 1 milyar 489 milyon dolara yükselmesi etkili olmuştur. Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, bir önceki yılın aynı ayına göre 366 milyon dolar tutarında artarak 1 milyar 122 milyon dolara yükselmiştir. Birincil gelir dengesi kalemi altında yatırım geliri kaleminden kaynaklanan net çıkışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre 269 milyon dolar artarak 1 milyar 423 milyon dolar olmuştur.” Şeklinde değerlendirmesinin yapıldığı izlendi. Duruma bakılırsa döviz kuru dolardaki dalgalanmanın yabancılar tarafından gerçekleştirilen Yurt dışı döviz transferi çıkışlarına ek olarak, cari açıktaki yüksek artış ile dolara olan talebin artmasından ve yanlış ekonomi politikası uygulamalarından kaynaklandığı da yine uzman görüşleri arasında yer alıyor.

 

KAYNAK: Türkiye ekonomisinde 2018 Yılı İlk Çeyrek Büyüme Rakamı(TÜİK)

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.