Şafak Gazetesi

SİYASİ İSTİKRAR VE EKONOMİDEKİ FİNANSAL AĞIRLIK DURUMU HANGİ SORUNA İŞARET EDİYOR?

SİYASİ İSTİKRAR VE EKONOMİDEKİ FİNANSAL AĞIRLIK DURUMU HANGİ SORUNA İŞARET EDİYOR?
Ahmet KIZILYAR
Ahmet KIZILYAR( dataposta6746@gmail.com )
66 views
15 Nisan 2019 - 0:03

Geçtiğimiz 2018 yıl sonu itibarıyla Türkiye’nin dış borç stoku 445 milyar dolarla GSYİH’nın %57.5’ne erişerek adeta bir rekor  kırdı. Önümüzdeki 12 ayda 180 milyar dolar civarında dış borç çevirecek olan Hazine, banka ve finans-dışı özel sektörün başlıca pazarları kısa vadede sendikasyon kredileri, uzun vadede ise F/X tahvil pazarı. International Institute of Finance’in 28 Mart tarihli araştırmasına göre, Gelişmekte Olan Piyasalar’da Çin, Endonezya ve Meksika dışında para girişi çok zayıf görünüyor. Sendikasyon kredileri de bu arada daralıyor, fakat Akbank ve Ziraat Bankası geçen hafta biraz pahalı da olsa büyük bir başarıyla sendikasyonları yenilediler. Sorun F/X tahvil pazarında. Reuters’de yer alan bir habere göre, tahvil pazarında ihraçlar azalıyor. Yılın ilk çeyreğinde F/X tahvil pazarında (Euro-bond da deniyor) ihraçlar Y/Y %15 gerileme ile 190 milyar dolardan 160 milyar dolara düştü. Katar ve Suudi Arabistan gibi yüksek kredi notlu iki ülke toplam 20 milyar dolar borçlanarak pastadan aslan payını aldılar. Yatırımcıların elinde bol miktarda para var, fakat her halükârda yüksek getiri arıyor.

*     *      *

Bir önceki haftalarda SWAP’lar başta çeşitli arka-kapı yöntemleri ile bir dizi işlem kısıtlaması getirilmesi kurumsal yatırımcıları endişelendirdi.  Bazı fon yöneticileri artık Türkiye pazarı veya ihraç edilen menkul değerlerle ilgilenmediklerini söylerken, Londra’lı bir fon yöneticisi ise işlem yasaklarının sürmesi halinde, Türk Hazine ve özel sektör tahvillerinin JP Morgan ve Barclays global SGMK endekslerinde yerinin sorgulanabileceğinden endişeli. Adının kullanılmasını istemeyen fon yöneticisine göre, bu endekslerde temsil edilmek için 2 önemli şart konvertibilite ve likidite. Kuramsal olarak Türkiye bu iki şartı da eksiksiz yerine getiriyor, fakat pratikte her ikisi de aniden kaybolabiliyor. Bunun yanı sıra Borçlanma maliyetleri de şu sırada ayrı bir sıkıntı teşkil ediyor. Hali hazırda, global fonlar FED’in faiz indireceği ve rezerv para merkez bankalarının 2020 yılında global para piyasasına yeniden likidite enjekte edeceği varsayımı üzerine yatırım yapıyor. Fakat,  ekonomistlere göre ne Fed, ne de AMB yeniden para basmaya hazır ya da niyetli değil. Eğer seçimlerden sonra siyaset istikrar kazanırsa, Türkiye’nin vadesi gelen borçları çevirmek te  sıkıntısı olmaz düşüncesi ağırlıklı şekilde hakim durumda.

*     *      *

Diğer taraftan Türkiye’nin borç ödeme riskini sigorta eden CDS’lerin hem fiyatı hem de hacmi geçtiğimiz günlerdeki dolar yükseliş paniğiyle birlikte hızla tekrar yeniden arttı. Yorumculara göre Türkiye’nin o kriz sırasında Londra TL piyasasına para akışını kesmesi de CDS piyasasındaki işlem hacmini yükselten bir etken oldu. Son 5 yıllık Türkiye CDS’leri geçen hafta Çarşamba günkü işlemlerde 458 baz puana çıkararak Eylül’den beri en yüksek seviyesini gördü. CMA’ya göre Türkiye 5 yıllık CDS primi daha önceki haftalarsa 300 bp seviyesindeydi. Gerçekte TL.deki değer yitimi sonrası CDS priminin artması da tekrar borç maliyetlerinin yükselmesine işaret ediyor. Dolayısı ile bu da finansal kırılganlığın tolere edilmesinde ortaya çıkan zorluklardan biri olarak kabul ediliyor. Küresel resesyon (durgunluk) konusunda ise çelişkili haberler geliyor; Ancak Dünya Bankası gibi küresel kuruluşlardan global anlamdaki büyüme rakamlarının revize edilerek düşürülme cihetine gidilmesi çok açık bir şekilde durgunluk işareti olarak veriliyor. Türkiye’deki 2019 yılına ait birinci ve ikinci çeyrek sonrası iktisadi durumdaki olası gelişmelere bakıldığında durum pek farklı görünmüyor. Çünkü gelinen noktada benzer durgunluk emarelerinin aynı şekilde verilerle desteklenerek iktisadi anlamda bizde de kendini hissettirdiği izleniyor.

*     *      *

Sonuç olarak, Türkiye açısından makro ekonomik dengenin oluşturulmasının başlıca bilinen anahtarı; siyasi istikrar ve demokrasi yolunda atılabilecek isabetli adımların her şekilde gündeme gelmesi yanında piyasaların şu anda en fazla ihtiyaç duyduğu güven unsurunun hiçbir endişeye mahal vermeyecek şekilde oturmuş olmasıdır. Ancak şu anda bundan bahsedebil mek ise oldukça zor. Bu arada Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) eski Başkanı Prof. Dr. Doğan Cansızlar’ın değerlendir meşinde ise; seçim öncesi piyasalarda aşırı dalgalanmaların önüne geçilmek amacıyla alınan önlemler sonucu gerek mal gerekse finansal piyasalardaki iyileşmelerin geçici olduğunu dile getirerek “Ekonomideki durgunluk, işsizliğin giderek artıyor olması, bir yıl içinde kısa vadeli ve cari açık olarak yaklaşık 200 milyar dolar dış kaynağa olan ihtiyaç gibi konular dikkate alındığında kalıcı yapısal önlemlerin alınması zorunluluk arz etmektedir” şeklindeki yapılan açıklama da büyük önem taşıyor. Yapılan yazılı açıklamada;” Merkez Bankası’nın tedbirleri üzerine yatırımcıların TL borçlarını kapatmak için dövizi zararına bozdurduğunu belirten eski SPK Başkanı, “Ancak unutmayalım ki, ülkemizin dış finansmana ihtiyacı vardır. İhtiyacımız olan dövizleri de ülkemize yabancı yatırımcılar getirmektedirler. Bu bakımdan alınan tedbirleri çok abartmamak ve yabancı yatırımcıların güvenini azaltmamak gerekir” uyarısı da yabana atılmamalı. Bu arada geçen hafta açıklanan reform paketinin günümüz ihtiyaçlarına cevap verebilecek durumda olmaması da diğer başka bir konu.

Herkes bilsin ki siyasi konjonktürün dalgalanan bir seyir izlediği noktada Türkiye bir hukuk devletidir; Kendi içinde ve dışında hukuk devleti oluşuna dair güven kökten şu veya bu şekilde sarsıldığında bu güveni yeniden sağlamak mümkün olamayacağı gibi makro ekonomik açıdan yapacağı çok ağır tahribatı şu veya bu şekilde uzun yıllar düzeltmek mümkün  olamayacaktır. Bu durumda şimdiki günümüzü de aratacak bizleri daha zor günlere bekliyor olması da çok muhtemel.

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

gaziantep escortc# eğitim setimarmaris escortkusadasi escorteryaman escortalanya escortvan escortkonya escort